logo

 

fgfacebooktwitter

isveren

Hata
  • JFTP::login: Unable to login
  • JFTP::mkdir: Bad response
  • JFTP::chmod: Bad response
  • PDF

1- GENEL AÇIKLAMALAR

 

31/5/2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun sigortalılık hak ve yükümlülüklerine ilişkin hükümleri 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle yürürlüğe girmiştir. “Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği” 28/08/2008 tarihli ve 26981 sayılı, “5510 Sayılı Kanun Gereğince Sigortalı Sayılanlar, Sayılmayanlar, Sigortalılığın Başlangıcı, Kuruma Bildirilmesi ve Sona Ermesi Hakkında Tebliğ” ise 28/09/2008 tarihli ve 27011 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası ile ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar için sigortalılık statüleri, hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar için (a) bendi, hizmet akdine bağlı olmaksızın kendi adına ve hesabına bağımsız çalışanlar (b) bendi, kamu idarelerinde (a) ve (b) bentleri dışında çalıştırılanlar ise (c) bendinde belirlenmiştir.

Kanunun geçici 1 inci maddesi ile de 2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 ve 2925 sayılı kanunlara tabi olan sigortalılar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi, 1479 ve 2926 sayılı kanunlara tabi olan sigortalılar 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 5434 sayılı Kanuna tabi olan iştirakçiler ise 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında kabul edilmişlerdir.

5510 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde ay kavramı ücretleri her ayın 15’inden ertesi ayın 15’i arasında ödenen sigortalılar ile ayın 1’i ila sonu arasında geçen sürede ödenenler açısından farklılık gösterdiğinden aylıkları her ayın 15’i itibariyle ödenen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendine tabi sigortalılar için Kanunun yürürlük tarihi 15/10/2008, diğerleri için ise 01/10/2008 tarihi olarak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılar için ise yürürlük tarihi  01/10/2008 olarak dikkate alınacaktır.

5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilk defa sigortalı olacaklarla 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara tabi olanların sigortalılıkları ile ilgili olarak 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren yapılacak işlemler aşağıda açıklanmıştır.

 

2- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (a) BENDİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILANLAR

 

2.1- GENEL AÇIKLAMA

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar sigortalı sayılmıştır. Maddenin ikinci fıkrasında hizmet akdine tabi olmamakla beraber ilgili kanunlarında yaptıkları iş bakımından

hizmet akdi olarak tarif edilen işleri yapanlar ile bu Genelgenin “4- Kanunun 4 üncü Maddesinin Birinci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Sigortalı Sayılanlar” bölümünde belirtilen sigortalılardan kamu idarelerinde çalışıp Kanunun 4 üncü maddesinin


birinci fıkrasının (c) bendine tabi olması öngörülmemiş olanlar da Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmıştır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılar uzun vadeli, kısa vadeli ve genel sağlık sigortaları bakımından bu sigorta kollarının tamamına ya da bir kısmına tabi tutulacaklardan, 81 inci maddesi gereğince alınacak primlerin sigortalı hissesi sigortalıların ücretlerinden kesilerek kendi hisseleri ile birlikte işverenler tarafından Kuruma ödenecek, hizmetlerin bildirimi ise aylık prim ve hizmet belgesiyle işverenler tarafından yapılacaktır.

2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 sayılı Kanunun 2, ek 10 ve 13 üncü maddeleri gereğince sigortalı sayılanlar ile ilgili kanunlarında 506 sayılı Kanuna tabi olması öngörülmüş olanlardan, çalışması devam edenlerin ve 2008 yılı Ekim ayı başından sonra ilk defa sigortalılıkları 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların sigortalılıkları bu Kanunla getirilen düzenlemeler doğrultusunda devam ettirilecektir.

 

2.2- SİGORTALI SAYILANLAR

 

2.2.1- Hizmet Akdine Tabi Çalışanlar

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı sayılabilmek için sigortalının işveren veya işveren vekili ya da alt işveren tarafından işe alınıp, hizmet akdine tabi çalıştırılması gerekmektedir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre sigortalı olanların çalışmalarının hizmet akdi olarak değerlendirilmesinde, 818 sayılı Borçlar Kanununun hizmet akdine ilişkin hükümleri ile 4857 sayılı İş Kanunundaki iş sözleşmesine ilişkin hükümlere göre işlem yapılacak olup, bir kimsenin hizmet akdine tabi sigortalı sayılması için işverenle arasında hizmet akdi bağının bulunması, yani kişinin işveren, işveren vekili veya alt işveren tarafından işe alınarak ona ait işyerinde çalıştırılması gerekmekte, bu şartların bulunmadığı hallerde sigortalı sayılması mümkün bulunmamaktadır.

Derneklerde seçimle iş başına gelenler, ücret alsalar bile, çalışmalarında hizmet akdi unsurları bulunmadığından sigortalı sayılamazlar.

 

2.2.2- İşçi Sendikaları ve Konfederasyonları İle Sendika Şubelerinin Başkanlıkları ve Yönetim Kurullarına Seçilenler

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendi ile 2821 sayılı Sendikalar Kanununun 29 uncu maddesine göre işçi sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şube başkanlığına ve yönetim kurullarına seçilenlerden kendi istekleri ile çalıştıkları işyerlerinden ayrılarak bu görevlerini sürdürenler 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle sigortalı sayılmışlardır.

2821 sayılı Kanunun 29 uncu maddesi gereğince sendika şube başkanlığı ve yönetim kurulu üyeliğine seçilip işyerlerinden ayrılmadan bu görevlerini sürdürenler işyerlerindeki çalışmalarından dolayı sigortalı sayılacaklarından bunların bildirimleri işverenleri tarafından yapılmaya devam edilecektir.

2008 yılı Ekim ayı başından sonra sendika şube başkanı veya yönetim kuruluna seçilenlerden görevlerinden ayrılanların sigortalılıkları, seçildikleri tarih itibariyle başlatılacaktır. 2008 yılı Ekim ayı başından önce bu görevi yapmakta olanlardan sendikalar tarafından bildirilenlerin sigortalılıkları devam ettirilecek, bildirilmemiş olanların ise sigortalılıkları 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle başlatılacaktır.

Sendika şube başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilmeleri nedeniyle sigortalı sayılanlar hakkında 5510 sayılı Kanunda işverenlere verilen yükümlülükler, Kanunun 12 nci maddesi gereğince işçi sendikaları ve konfederasyonları tarafından yerine getirilecektir.

 

2.2.3- Sanatçı, Düşünür ve Yazarlar

5510 sayılı Kanunla bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılan; film, tiyatro, sahne, gösteri, ses ve saz sanatçıları, müzik, resim, heykel, dekoratif ve benzeri diğer uğraşları içine alan bütün güzel sanat kollarında çalışanlar ile düşünür ve yazarlardan 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan tabloda belirtilen işleri yapanlar sigortalı sayılmışlardır.

 

2.2.4- Yabancı Uyruklular

Mütekabiliyet esasına dayalı olarak sosyal güvenlik sözleşmesi yapılmış ülke uyruğunda olanlar hariç olmak üzere, yabancı uyruklu, uyruksuz, göçmenler ve sığınmacı kişilerden çalışmalarını hizmet akdine tabi sürdürenler sigortalı sayılmışlardır.

 

2.2.5- Büyükelçilik, Konsolosluklarda Çalışanlar

Büyükelçilik, konsolosluk mensuplarının özel hizmetlerinde çalıştırılanlardan gönderen devlette veya üçüncü bir devlette sigortalılıklarını belgeleyemeyenler ile Türkiye’de ikamet etmekte iken buralarda çalıştırılan Türk vatandaşlarının çalışmaları da hizmet akdine tabi çalışma sayılacak, ancak, Kanunun 6 ncı maddesinin (e) bendi gereği yabancı ülkede sosyal sigortaya tabi olduğunu belgeleyen kişiler sigortalı sayılmayacaklardır.

 

2.2.6- 4081 sayılı Çiftçi Mallarının Korunması Hakkında Kanuna Göre Çalıştırılanlar

5510 sayılı Kanunla, 4081 sayılı Kanun gereğince köy sınırları içinde ya da şehir ve kasaba haricinde olup, belediye hududu içinde veya dışında, zirai üretim yapılan yerlerde, köylerde ihtiyar meclisi, diğer yerlerde koruma meclisi tarafından seçilerek valilik veya kaymakamlık onayına sunulmak suretiyle çalıştırılan koruma bekçilerinin sigortalılıkları 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında devam ettirilmiştir. Bu sigortalılar hakkında, işverenler tarafından yerine getirilmesi gereken yükümlülük bunları çalıştırmaya yetkili makam tarafından yerine getirilecektir.

 

2.2.7- 1593 sayılı Umumi Hıfzısıhha Kanununda Belirtilen Umumi Kadınlar

5510 sayılı Kanunla 1593 sayılı Kanunda belirtilen umumi kadınlar sigortalı sayılmışlardır.

 

2.2.8- Usta Öğretici ve Kamu İdarelerinde Ders Ücreti Karşılığı Görev Verilenler

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (f) bendi ile Milli Eğitim Bakanlığı tarafından düzenlenen kurslarda usta öğretici olarak çalıştırılanlar, kamu idarelerinde ders ücreti karşılığı görev verilenler sigortalı sayılmıştır.

Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanlar ile 657 sayılı Kanunun 89 uncu maddesine göre her derecedeki eğitim ve öğretim kurumları ile üniversite ve akademi (askeri akademiler dahil), okul, kurs veya yaygın eğitim yapan kurumlarda ve benzeri kuruluşlarda öğretmen veya öğretim üyesi bulunmaması halinde ücret ile ek ders görevi verilenlerden 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olmayanlar (a) bendi kapsamında sigortalı olacaklardır.

5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendi ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunacaktır. Bir aylık süredeki gün sayısı (Brüt Aylık Kazanç / Asgari Günlük Kazanç = Gün Sayısı) formülüne göre hesaplanacak, bulunacak miktar 30 günden fazla ise 30 gün olarak alınacak, bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmayacaktır.

 

2.2.9- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü Maddesi Kapsamında Çalıştırılanlar

657 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (B) bendi kapsamında geçici olarak sözleşme ile çalıştırılan personel, (C) bendi kapsamında bir yıldan az süreli veya mevsimlik olarak çalıştırılan geçici personel 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır.

 

2.3- SİGORTALILIĞIN BİLDİRİMİ VE SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN VERİLME SÜRELERİ

 

2.3.1- İşe Başlamadan Önce Bildirilmesi Gereken Sigortalılar

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine tabi sigortalı sayılanlar, çalışmaya, mesleki eğitime veya zorunlu staja başladıkları tarihten en geç bir gün önce Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” ile işverenleri tarafından Kuruma bildirilecektir.

Bu sigortalılara ait sigortalı işe giriş bildirgesinin Kanunun 8 inci maddesinin birinci fıkrasında ve Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 11 inci maddesinin ikinci fıkrasında belirtilen sürelerde Kuruma verilmemesi halinde 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi gereğince idari para cezası uygulanacaktır.

 

2.3.2- İnşaat, Balıkçılık Ve Tarım İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalılar

İnşaat, balıkçılık ve tarım işyerlerinde işe başlatılacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından en geç sigortalıların çalışmaya başladığı gün Kuruma verilmesi gerekmektedir.

Belgenin yasal sürede Kuruma verilip verilmediğinin tespitinde, inşaat işyerleri için (41XX, 42XX, 43XX), balıkçılık işyerleri için (03XX), tarım işyerleri için (01XX), hayvancılık işyerleri için (011X) numaralı işyeri tescil numarasında yer alan iş kolu kodlarına bakılacaktır.

Örnek- 15/01/2009 tarihinde balıkçılık işyerinde işe başlatılacak kişinin sigortalı işe giriş bildirgesinin en geç 15/01/2009 tarihinde Kuruma verilmesi gerekmektedir. 

 

2.3.3- Yabancı Ülkelere Sefer Yapan Ulaştırma Araçlarında Sefer Esnasında İşe Başlatılan Sigortalıların Bildirimi

Yabancı ülkelere sefer yapan kara, hava ve deniz ulaştırma araçlarına sefer esnasında işe alınan sigortalıların çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir aylık süre içerisinde işe giriş bildirgesinin işverenleri tarafından Kuruma verilmesi halinde sigortalı işe giriş bildirgesi yasal süresinde Kuruma verilmiş sayılacaktır.

Örnek- İstanbul’dan İtalya’ya 23/01/2009 ile 07/02/2009 tarihleri arasında sefer yapan araçta çalışmak üzere 28/01/2009 tarihinde Yunanistan’da sefer esnasında işe alınan sigortalının işe giriş bildirgesinin Kuruma verilmesi gereken son tarih 28/02/2009 tarihidir.

 

2.3.4- İlk Defa İşyeri Bildirgesi Verecek İşyerlerinde İşe Başlatılacak Sigortalıların Bildirimi

Kuruma ilk defa işyeri bildirgesi veren işyerlerinde, sigortalı çalıştırılmaya başlanılan tarihten itibaren bir ay içinde işe alınacakların sigortalı işe giriş bildirgesinin en geç işyerinin tescil tarihinden itibaren bir ay içinde verilmesi halinde sigortalı işe giriş bildirgesi yasal sürede verilmiş sayılacaktır.

Örnek- 27/02/2009 tarihinde ilk defa tescil edilen işyerinden 1 sigortalının çalışmaya başlayacağı bildirilmiştir. Bu durumda, işyerinin tescil tarihi sigortalı çalışmaya başladığı tarih olacağından, 02/03/2009 tarihinde 8, 18/03/2009 tarihinde 3 ve 27/03/2009 tarihinde çalışmaya başlayan 3 sigortalının bildirimi bir aylık süre içinde yapılmış  olduğundan sigortalı işe giriş bildirgesi yasal süresinde verilmiş  olacaktır.

 

2.3.5- Kamu İdarelerince İstihdam Edilen 4447 sayılı Kanuna Göre İşsizlik Sigortasına Tabi Olmayan Sözleşmeli Personel

            657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3269 sayılı Uzman Erbaş Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanunu, 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu, 2914 sayılı Yüksek Öğretim Personel Kanunu, 233 ve 399 sayılı kanun hükmünde kararnameler ile 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilat kanunlarındaki hükümlerine göre sözleşmeli personel statüsünde çalışanlardan 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olanlar ile 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu gereğince geçici personel statüsünde çalıştırılan personelin bildirimi çalışmaya başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma yapılacaktır.

 

            2.3.6- Kamu İdarelerince Yurt Dışı Görevde Çalıştırılacaklar

5510 sayılı Kanunla kamu idarelerinin yurtdışı teşkilatlarında çalıştırılmak üzere gönderilen ve Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olan personelin, yurtdışında çalışmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde Kuruma bildirimi yapılacaktır.

Örnek- 18/02/2009 tarihinde kamu kurumunun yurtdışı teşkilatında görevlendirilmek üzere işe alınan sigortalı (A)’nın sigortalı işe giriş bildirgesinin en geç 18/03/2009 tarihine kadar Kuruma verilmesi gerekmektedir.

Ancak, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 sayılı Kanunun mülga 9 uncu maddesi gereğince Dışişleri Bakanlığının yurtdışı görevine atanan personelinin sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesinde üç aylık süre dikkate alınacaktır.

Örnek- 14/08/2008 tarihinde Dışişleri Bakanlığının yurtdışı teşkilatında çalıştırılmak üzere işe alınan sigortalı (B)’nin sigortalı işe giriş bildirgesinin 14/11/2008 tarihine kadar Kuruma verilmiş olması gerekmektedir.

           

            2.3.7- Maliye Bakanlığı Vizesine Bağlı Olarak Kamu İdarelerinde Çalışacaklar

            Kamu idarelerinde Maliye Bakanlığı vizesine tabi olup, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışacak sigortalıların vize işleminin gerçekleştirildiğine ilişkin yazının, ilgili kamu idaresine intikal ettiği günü izleyen ikinci iş günü sonuna kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek- 04/02/2009 tarihinde kamu kurumunda çalışmaya başlayan sigortalı (C)’nin, Maliye Bakanlığının vize yazısı ilgili kamu kurumuna 11/02/2009 tarihinde intikal etmiştir. Bu sigortalının işe giriş bildirgesinin en geç 13/02/2009 tarihine kadar (13/02/2009 tarihi dahil) Kuruma verilmesi gerekmektedir.

 

2.3.8- 4046 sayılı Özelleştirme Kanunu Uyarınca Özelleştirilen İşyerlerinden Diğer Kamu Kurum Ve Kuruluşlarına Naklen Atanan Sözleşmeli Veya Kapsam Dışı Personel

4046 sayılı Kanun gereğince özelleştirilen işyerlerinden diğer kamu kurum ve kuruluşlarına naklen atanan sözleşmeli veya kapsam dışı personel nakledildikleri kamu idarelerinde işe başladıkları tarihi takip eden ikinci iş günü sonuna kadar Kuruma bildirilecektir.

Örnek- 17/06/1997 tarihinde özelleştirilen işyerinden 22/11/2008 tarihinde naklen bir kamu kurumuna atanan sigortalı (D), 25/11/2008 tarihinde işe başlamıştır. Bu sigortalının işe giriş bildirgesinin en geç 27/11/2008 tarihine kadar Kuruma verilmesi gerekmektedir.

 

2.3.9- 4447 sayılı Kanun Gereğince İşsizlik Ödeneği veya Kısa Çalışma Ödeneği Alanların Bildirimi

4447 sayılı Kanun gereğince işsizlik ödeneği veya ilgili kanunları gereğince kısa çalışma ödeneğinden yararlandırılan sigortalılar Türkiye İş Kurumu ile Kurumumuz arasında imzalanan protokol çerçevesinde Kuruma bildirilecektir.

 

2.3.10- Çırak, Aday Çırak ve Meslek Eğitimi Gören Öğrencilerin Bildirimi

3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendine tabi sigortalı sayılmış olup bunların sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirimi eğitim kurumlarınca staja veya mesleki eğitime başladıkları tarihten önce yapılacaktır.

 

2.3.11- Tutuklu ve Hükümlülerin Bildirimi

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinde sayılanlardan 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi olanların bildirimi, bunları çalıştıran kamu idareleri, işverenler ya da ceza infaz kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumunca işe başlatılmadan en geç bir gün önce Kuruma yapılacaktır. 

 

2.3.12- Diğer Bildirimler

1- İlk işyerindeki çalışmasına ait sigortalı işe giriş bildirgesi Kuruma verilerek, tescil işlemi yapılmış olan sigortalının, naklen ve hizmet akdi sona ermeden aynı işverenin aynı ya da başka ünitede tescil edilmiş diğer işyerinde çalışmaya başlaması halinde, yasal süresi dışında Kuruma yapılan bildirimler de süresinde yapılmış sayılacaktır.

2- 2008 yılı Ekim ayından sonra sigortalı işe giriş bildirgesi yerine bu tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre belge verilmesi halinde bildirim yasal olarak yapılmış kabul edilecektir. Ancak, yeni sigortalı işe giriş bildirgesinin düzenletilmesi sağlanarak sicil dosyasında muhafaza edilmesi sağlanacaktır.

3- Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinin 29 uncu maddesi gereğince aynı ünite sınırları içindeki organize sanayi veya endüstri bölgelerinde faaliyet gösteren işyerlerine ait dosyaların birleştirilmesi halinde burada çalışan sigortalıların sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgeleriyle ilgili olarak 15/12/2008 tarihli ve 2008-106 sayılı Genelgede belirtilen hususlar doğrultusunda işlem yapılacaktır.

4- Alt işverenler asıl işyeri üzerinden bildirim yaptıklarından bunların çalıştırdığı sigortalıların bildirimi asıl işverenin bildirim süresi dikkate alınarak Kuruma verilecektir.

Örnek 1- (D) işyeri 02/02/2009 tarihinde 5510 sayılı Kanun kapsamına alınmış olup 8 sigortalıyı 20/02/2009 tarihinde işe başlatmıştır. Bu işyerinden 16/02/2009 tarihinde iş alan (D-1) alt işvereni çalıştırdığı sigortalıları 02/03/2009 tarihine kadar Kuruma bildirecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki işverenden 24/03/2009 tarihinde iş alan (D-2) alt işvereni çalıştırdığı 11 sigortalıyı 23/03/2009 tarihinde Kuruma bildirecektir.

 

2.4- SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN KURUMA VERİLMESİ

 

2.4.1- e-Sigorta Yoluyla Verilmesi

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalıları çalıştıran işverenlerden aylık prim ve hizmet belgesini zorunlu olarak e-Sigorta yoluyla verenler kamu veya özel sektör ayırımı yapılmaksızın;

- 01/11/2008 tarihinden itibaren sigortalı tekrar işe giriş bildirgesini,

- 01/12/2008 tarihinden itibaren ise sigortalı ilk işe giriş bildirgesini

            zorunlu olarak e-Sigorta yoluyla internet üzerinden Kuruma vermektedirler.

            Aylık prim ve hizmet belgesini e-Sigorta yoluyla bildirme zorunluluğu olmayan işverenler sigortalı ilk veya tekrar sigortalı işe giriş bildirgesini kağıt ortamında Kuruma verebilecekleri gibi e-Sigorta yoluyla da Kuruma bildirebileceklerdir.

            Sigortalı işe giriş bildirgesinin e-sigorta yoluyla verilmesi halinde işverenler bilgisayarlarından alacakları Kurumca üretilmiş barkod numaralı çıktıların bir nüshasını sigortalıya verecek, diğer nüshası da sigortalının dosyasında saklanacaktır. Kurumca e-Sigorta yoluyla gelen sigortalı işe giriş bildirgeleri için herhangi bir dosya açılmayacak, ancak sigortalının Kuruma yazılı başvurması ya da diğer kurum ve kuruluşlarla sigortalı hakkında yazışma yapılması halinde barkod numaralı sigortalı işe giriş bildirgesi alınarak sicil dosyası açılıp tüm bilgi ve belgeler bu dosyada muhafaza edilecektir.    

 

2.4.2- Kağıt Ortamında Verilmesi

Sigortalı işe giriş bildirgesinin kağıt ortamında Kuruma verilmesi halinde bildirge üç nüsha düzenlenir, Kurum evrak kaydından geçen bildirgenin bir nüshası sigortalıya verilmek diğer nüshası sigortalı dosyasında saklanmak üzere işverene verilir. Kurumda kalan nüshasına göre tescil işlemi tamamlandıktan sonra sicil dosyası açılarak arşivde muhafaza edilecektir. Sigortalının daha önce açılmış bir dosyası varsa tescil işlemi sonuçlandırılan tekrar sigortalı işe giriş bildirgeleri bu dosyalara konulacaktır.

Yabancı uyruklu sigortalılar ile 403 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanununun 29 uncu maddesine tabi olanların Kuruma bildirimi kağıt ortamında yapılacaktır. Yabancı uyruklu sigortalılar için yapılacak bildirimlerde 4817 sayılı Kanuna uygun çalışma izin belgesi olmayanların tescili yapıldıktan sonra durum bir yazı ile Çalışma Genel Müdürlüğüne bildirilecektir. 403 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine tabi sigortalılardan “Mavi Kart”lı olanlar ile vukuatlı nüfus kayıt örneğinde 403 sayılı Kanunun 29 uncu maddesine tabi olduğuna ilişkin şerh düşülenler sosyal güvenlik bakımından Türk vatandaşlarına tanınan haklara tabi olduklarından bunlardan çalışma belgesi istenmeyecektir.

İkamet izni ve çalışma izni olduğu halde İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce henüz yabancı uyruk numarası verilmemiş sigortalılar için yabancı kimlik numarası temin edilinceye kadar sosyal güvenlik sicil numarası olarak sigorta sicil numarası kullanılacaktır.

 

2.5- SİGORTALI İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN VERİLMESİ

 

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı olanlar ile 5 inci maddede 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sayılanların sigortalılıkları hizmet akdinin sona erdiği tarihte sona erer ve bu tarih işverenleri tarafından “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi” düzenlenmek suretiyle ve e-Sigorta yoluyla sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde Kuruma bildirilir.

01/08/2009 tarihine kadar on günlük süre dolmadan aylık prim ve hizmet belgesi verilmiş ise ayrıca sigortalı işten ayrılış bildirgesinin düzenlenmesi istenmeyecektir.

Ay içinde işten ayrıldığı halde yasal süresi dolmadığı için aylık prim ve hizmet belgesi verilmeyen sigortalılar hakkında yapılacak işlemlerde sigortalı işten ayrılış bildirgesindeki bilgiler esas alınır.

Kamu idarelerince;

- 4447 sayılı Kanununa göre işsizlik sigortasına tabi olmayan sözleşmeli personel,

- Yurt dışı görevde çalışmak üzere işe alınan personel,

- Dış temsilciliklerde istihdam edilmekte olup temsilciliğin bulunduğu ülkede sürekli ikamet izni veya bu devletin vatandaşlığını da haiz bulunan Türk uyruklu sözleşmeli personelden, bulunduğu ülkenin sosyal güvenlik kurumunda sigortalı olduğunu belgeleyenler,

- Dış temsilciliklerde istihdam edilen sözleşmeli personelden uluslararası sosyal güvenlik sözleşmeleri çerçevesinde ve temsilciliğin bulunduğu ülkenin ilgili mevzuatının zorunlu kıldığı hallerde bulunulan ülkede sosyal sigorta kapsamında sigortalı yapılanlar,

hakkında işten ayrılış bildirgesi sigortalılığının sona ermesinden itibaren üç aylık süre içinde işverenler tarafından Kuruma bildirilecektir.

Sigortalı işten ayrılış bildirgesine kaydedilen bilgiler ile ayrıca ilgili aylık prim ve hizmet belgelerinde yer alan bilgiler arasında mutabakatsızlık olması halinde aylık prim ve hizmet belgesindeki bilgiler esas alınacaktır.

5838 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun 102 nci maddesinde yapılan düzenlemeyle 01/08/2009 tarihinden itibaren on günlük süre içinde verilmeyen sigortalı işten ayrılış bildirgeleri hakkında idari para cezası uygulanacaktır. 

Örnek - Sigortalı (A) 26/01/2009 tarihinde işten ayrılmış olup bu sigortalının işten ayrılış bildirgesinin işten ayrıldığı tarihi takip eden 27/01/2009 tarihinden itibaren 05/02/2009 tarihine kadar e-sigorta yoluyla Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.   

 

2.6- SİGORTALILARIN KENDİLERİNİ BİLDİRMESİ

 

5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin ikinci fıkrası gereğince 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalılar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren en geç bir ay içinde, sigortalı olarak çalışmaya başladıklarını örneği Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalı Bildirim Belgesi” ile Kuruma bildireceklerdir. Sigortalının kendini bildirmemesi, sigortalı aleyhine delil teşkil etmeyecektir.

 

3- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (b) BENDİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILANLAR

 

3.1-GENEL AÇIKLAMA

 

01/10/2008 tarihinden önce 1479 ve  2926 sayılı kanunlar ile 2108 sayılı Kanun gereğince muhtar seçilenlerin sigortalılıkları 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince devam ettirilmiştir.

Ayrıca, 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörlerde 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

 

3.2- SİGORTALI SAYILANLAR

 

3.2.1- Ticari Kazanç veya Serbest Meslek Kazancı Nedeniyle Gerçek veya Basit Usulde Gelir Vergisi Mükellefi Olanlar

193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar vergi mükellefiyetlerinin başladıkları tarihten itibaren 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi gereğince sigortalı sayılacaklardır.

01/10/2008 tarihinden sonra ilk defa sigortalı olanların bildirimleri vergi mükellefiyetinin başladığı tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde vergi daireleri tarafından Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- Doktorluk mesleğinden dolayı 20/02/2009 tarihinde gerçek usulde vergi mükellefiyeti başlayan sigortalı (A)’nın sigortalılığı 20/02/2009 tarihi itibariyle başlatılacak, vergi dairesi tarafından 06/03/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecektir.

Örnek 2- Kasaplık mesleğinden dolayı 15/10/2009 tarihinde basit usulde gelir vergisi mükellefiyeti başlayan sigortalı (B)’nin sigortalılığı 15/10/2009 tarihi itibariyle başlatılacak, Kuruma yapılacak bildirim süresinin son günü olan 29/10/2009 tarihinin resmi tatil olması nedeniyle takip eden ilk iş günü olan 30/10/2009 tarihine kadar vergi dairesi tarafından Kuruma bildirilecektir.

 

3.2.2- Gelir Vergisinden Muaf Olup, Esnaf ve Sanatkar Siciline Kayıtlı Olanlar

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendine göre 193 sayılı Kanunun 9 uncu maddesinde yer alan mesleki faaliyetleri nedeniyle vergiden muaf olup 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununa göre esnaf ve sanatkar siciline kayıtlı olanlar sigortalı sayılmıştır. Bunların sigortalılıkları esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerine kayıtlı oldukları tarihten itibaren başlayacak olup, bu tarih esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerince en geç onbeş gün içinde Kuruma bildirilecektir. Esnaf ve sanatkar sicil müdürlükleri kendilerine kayıt yaptıran esnaflarlardan yalnızca vergiden muaf olanların kayıtlarını Kuruma bildirecektir.

Örnek- Seyyar musluk tamirciliği mesleğinden dolayı vergiden muaf olduğunu belgeleyerek esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğüne 10/03/2009 tarihinde kayıt yaptıran sigortalı (C)’nin, kayıt tarihi esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğünce 24/03/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmekte olup, sigortalılığı 10/03/2008 tarihinde başlatılacaktır.

Gelir vergisinden muaf olup, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendine göre esnaf ve sanatkarlar odaları birliklerinden aldıkları Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalılık Muafiyet Belgesi” ile sigortalılıkları sona erenlerden, aylık faaliyet gelirlerinden bu faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarı, prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından fazla olduğunu yine esnaf ve sanatkarlar odaları birliğinden alacakları sigortalılık muafiyet belgesi ile belgeleyenlerden onbeş gün içinde bu belge ile birlikte sigortalı işe giriş bildirgesini Kuruma intikal ettirenlerin sigortalılıkları belgenin düzenlediği tarihten, bu süreyi geçirenlerin sigortalılıkları ise belgenin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihten itibaren başlatılacak, bu tarih sigortalılarca ve esnaf ve sanatkarlar odaları birlikleri tarafından Kuruma bildirilecektir.

Örnek- Seyyar berberlik mesleğini 14/04/2009 tarihinde esnaf ve sanatkarlar odası birliğinden aldığı sigortalılık muafiyet belgesi ile belgeleyerek sona erdiren sigortalı (D), 19/10/2009 tarihinde esnaf ve sanatkarlar odası birliğinden aldığı muafiyet belgesi ile aylık kazancının faaliyetine ilişkin masraflar düşüldükten sonra 23,10 x 30 = 693 TL’den fazla olduğunu belgelemiş olup muafiyet belgesinin 02/11/2009 tarihine kadar (02/11/2009 tarihi dahil) Kuruma intikal etmesi halinde sigortalılık 19/10/2009 tarihinde, 02/11/2009 tarihinden sonra intikal etmesi halinde ise sigortalılık muafiyet belgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih itibariyle başlatılacaktır.

 

3.2.3- Şirket Ortaklarının Sigortalılığı

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ile anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortakları, diğer şirket ve donatma iştiraklerinin tüm ortakları sigortalı sayılmışlardır.

 

3.2.3.1- Kollektif Şirketlerin Ortakları

Kollektif şirket ortakları 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi gereğince sigortalı sayılmışlardır. Bunların sigortalılıkları vergi mükellefiyetlerinin başladıkları tarihten itibaren başlatılacak, bu tarih vergi dairelerince onbeş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek- (E) kollektif şirketi 3 ortaklı olarak 27/02/2009 tarihinde vergi dairesince tescili yapılarak kurulmuştur. Bu ortakların vergi mükellefiyet tarihleri vergi dairesince 13/03/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, ortakların sigortalılıkları 27/02/2009 tarihinde başlatılacaktır.

 

3.2.3.2- Adi Komandit Şirketlerin Komandite ve Komanditer Ortakları

5510 sayılı Kanunla adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları sigortalı sayılmışlardır. Adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortaklarının sigortalılığı vergi mükellefiyetinin başlangıç tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde vergi daireleri tarafından Kuruma bildirilecektir.

Örnek- (F) adi komandit şirketi 04/02/2009 tarihinde 2 komandite, 3 komanditer ortaklı olarak kurulmuş olup, vergi dairesince 5 ortağın vergi mükellefiyet tarihleri 18/02/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, bu ortakların sigortalılıkları 04/02/2009 tarihinden itibaren başlatılacaktır.

 

3.2.3.3- Donatma İştiraki Ortakları

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi gereğince donatma iştiraki ortakları sigortalı sayılmışlardır. Donatma iştiraki ortaklarının sigortalılığı vergi mükellefiyetlerinin başladığı tarih itibariyle başlatılacak, bu bildirim vergi dairelerince onbeş gün içinde Kuruma yapılacaktır.

 

3.2.3.4- Anonim Şirketlerin Yönetim Kurulu Üyesi Olan Ortakları

1479 sayılı Kanunun mülga 24 üncü maddesi ile 01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortakları ve yönetim kurulu üyesi olan ortakları sigortalı sayılmakta iken, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ile 01/10/2008 tarihinden itibaren sadece anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortakları yönetim kuruluna seçildikleri tarih itibariyle sigortalı sayılmışlardır. Bu kapsamda sayılan kişiler, şirket yetkililerince yönetim kurulu üyeliğine seçildikleri tarihten itibaren en geç onbeş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Anonim şirketlerde şirket ortağı olmayan yönetim kurulu üyeleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmayacaklardır.

Örnek 1- (G) anonim şirketi 5 ortaklı olarak 21/01/2009 tarihinde kurulmuş olup, 26/01/2009 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında ortaklardan 3 kişi yönetim kurulu üyeliğine seçilmiştir. Bu kişilerin yönetim kuruluna seçildikleri tarih şirket yetkililerince 09/02/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, 3 yönetim kurulu ortağının sigortalılığı 26/01/2009 tarihinde başlatılacaktır.

Örnek 2- (H) anonim şirketinin pay ortağı iken 06/04/2009 tarihinde yapılan genel kurul toplantısında yönetim kurulu üyeliğine seçilmesi nedeniyle aynı tarih itibariyle 4 üncü maddenin (b) bendi kapsamında sigortalı sayılan (I)’nın yönetim kuruluna seçildiği tarih şirket yetkililerince 20/04/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecek, (I)’nın sigortalılığı ise 06/04/2009 tarihinde başlayacaktır.

5510 sayılı Kanunun geçici 22 nci maddesi ile 1479 sayılı Kanuna göre 01/10/2008 tarihinden önce anonim şirketlerin kurucu ortağı olmaları nedeniyle sigortalı olanlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi kapsamında sigortalılıklarını devam ettirmek isteyenlerin 01/10/2008 tarihinden itibaren altı ay içinde (01/04/2009 tarihine kadar) Kuruma yazılı olarak talepte bulunmaları halinde, sigortalılıkları devam ettirilecektir. 01/04/2009 tarihine kadar talepte bulunmayanların sigortalılıkları ise 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

Örnek 1- (J) anonim şirketinin kurucu ortağı olması nedeniyle 04/02/2008 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanun gereğince kayıt ve tescili yapılan sigortalı (K), 5510 sayılı Kanuna tabi sigortalılığının devam ettirmek için 23/01/2009 tarihinde Kuruma dilekçe ile müracaat etmiştir. Bu sigortalının sigortalılığı 01/10/2008 tarihinden itibaren de kesintisiz olarak devam ettirilecektir. 

Örnek 2- Örnek 1’deki sigortalının sigortalılığının devamı yönündeki dilekçesini 03/04/2009 tarihinde Kuruma vermesi halinde 6 aylık süre geçirilmiş olduğundan, anonim şirket kurucu ortağı olması sıfatıyla sigortalılığı 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

 

3.2.3.5- Limited Şirketlerin Ortakları

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ile limited şirket ortakları sigortalı sayılmışlardır. Limited şirket ortaklarının sigortalılığı şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren başlatılacak olup, ticaret sicil memurlukları bu kişileri tescil edildikleri tarihten itibaren onbeş gün içinde Kuruma bildireceklerdir.

Örnek 1- 2 ortaklı olarak 14/01/2009 tarihinde ticaret sicil memurluğuna tescil edilen (L) limited şirketinin 2 ortağının sigortalılığı da aynı tarih itibari ile başlayacak olup ticaret sicil memurluğunca bildirim 28/01/2009 tarihine kadar Kuruma yapılacak, sigortalılıkları ise 14/01/2009 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

Limited şirket ortaklarından hisse devri alan yeni ortakların sigortalılıkları, ortaklar kurulunca devrin yapılmasına karar verildiği tarihte başlayacak ve bu tarih ortaklar kurulu kararının, hisse devrine ilişkin tanzim edilen noter devir sözleşmesinin, devrin yapıldığının işlendiği pay defterinin birer sureti veya devir ticaret sicil memurluğunca tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshasının ibraz edilmesi kaydıyla şirket yetkililerince Kuruma bildirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki şirket ortaklarından birinin 17/04/2009 tarihli ortaklar kurulu kararı ile hisselerinin tamamının (M) kişisine devri hususunda karar alınmış olup bu hisseyi alan (M) kişisinin sigortalılığı 17/04/2009 tarihi itibariyle başlatılacak, ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshanın ibraz edilmesi kaydıyla sigortalılık şirket yetkililerince 01/05/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecektir.

Örnek 3- Örnek 2’deki ortağın 15/04/2009 tarihinde noter devir sözleşmesi ile hisselerine (M) kişisine devrettiği bu devrin ortaklar kurulunun 17/04/2009 tarihli kararı ile devre muvafakat edildiği ve hisse devrinin pay defterine işlendiği tespit edildiğinde (M)’nin sigortalılığı 17/04/2009 tarihinde başlatılacak, şirket 01/05/2009 tarihine kadar Kuruma bildirecektir.  

 

3.2.3.6- Sermayesi Paylara Bölünmüş Komandit Şirketlerin Komandite Ortakları

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendi ile komandit şirketlerin komandite ortakları sigortalı sayılmıştır.

Sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının sigortalılığı;

- Şirket kuruluşlarında şirketin ticaret sicil memurluklarınca tescil edildikleri tarihten itibaren başlatılacak, bu tarih ticaret sicil memurluklarınca,

- Komandite ortaklardan hisse devri alan yeni ortakların sigortalılıkları ise ortaklar kurulunca devrin yapılmasına karar verildiği tarihten başlatılacak, bu tarih şirket yetkililerince,

onbeş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Komandite ortaklardan hisse devri alan ortakların Kuruma bildirilmesinde sigortalı işe giriş bildirgesi yanında ortaklar kurulu kararının, hisse devrine ilişkin tanzim edilen noter devir sözleşmesinin, devrin yapıldığının işlendiği pay defterinin birer sureti veya devir ticaret sicil memurluğunca tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshası da Kuruma verilecektir.

Örnek- Sermayesi paylara bölünmüş komandit (N) şirketi 05/01/2009 tarihinde ticaret sicil memurluğunca tescil edilmiş olup bu şirketin komandite ortağı aynı tarih itibariyle sigortalı sayılacak ticaret sicil memurluğu 19/01/2009 tarihine kadar bu sigortalıyı Kuruma bildirecektir.

 

3.2.3.7- Tarımsal Faaliyette Bulunanlar

2926 sayılı Kanun 5510 sayılı Kanunla 01/10/2008 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırıldığından, 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalı olanların hak ve yükümlülükleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında devam ettirileceğinden, 01/10/2008 tarihinden önce tarımsal faaliyetlerinin bulunması nedeniyle ziraat odasına, ziraat odasının bulunmadığı yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüğüne kayıtlı olanlardan, 01/10/2008 tarihinden önce Kuruma kayıt ve tescili yapılamayanlar ile ilk defa 01/10/2008 tarihinden sonra tarımsal faaliyete başlayanlar 5510 sayılı Kanun hükümleri gereğince sigortalı sayılacaklardır.

01/10/2008 tarihinden önce sigortalı olanlardan ziraat odası kaydı bulunmayanların ziraat odalarına, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüklerine kayıt olmaları gerektiğinden, sigortalılara bu husus duyurularak gerekli kayıtların yapılması sağlanacaktır.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi olanların sigortalılığı bağlı oldukları ziraat odalarınca, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüklerince veya kendilerince bir yıl içinde bildirilmesi halinde odaya kaydedildikleri tarihten, bu süre içinde bildirilmemesi halinde ise bildirimin Kuruma yapıldığı tarihten itibaren başlatılacaktır. Tarımsal faaliyette bulunanlar meslek kuruluşuna kayıtlarının yapıldığı tarihten itibaren bir ay içinde ziraat odalarınca, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerince Kuruma bildirilecektir. Ziraat odasına kaydın başlaması ve sona ermesinde oda yönetim kurulu karar tarihi esas alınacaktır.

Örnek 1- 01/10/2008 tarihinde ziraat odasına kayıt yaptıran sigortalı (O)’nun kaydı 30/09/2009 tarihinde Kuruma bildirilmiştir. Bu durumda (O)’nun sigortalılık başlangıç tarihi 01/10/2008 olarak dikkate alınacaktır.

Örnek 2- 01/10/2008 tarihinde ziraat odasına kayıt yaptıran sigortalı (P)’nin kaydı 15/10/2009 tarihinde Kuruma bildirilmiştir. Bu durumda (P)’nin sigortalılık başlangıç tarihi 15/10/2009 olarak dikkate alınacaktır.

01/10/2008 tarihinden önce 2926 sayılı Kanun kapsamında tarımsal faaliyette bulunanların onsekiz yaşını doldurdukları tarihi takip eden yılbaşından itibaren sigortalılıklarının başlatılması nedeniyle, 01/10/2008 tarihinden önce sigortalılıkları başlatılmayan ve 01/10/2008 tarihinden önce onsekiz yaşını dolduranların sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

Örnek 1- Ziraat odasına kayıtlı bulunan ve 23/05/2008 tarihinde on sekiz yaşını dolduran ve aynı gün tarım sigortalılığı giriş bildirgesi ile Kuruma müracaat eden (R)’nin, tarım sigortalılığı  01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

Örnek 2- 27/09/2008 tarihinde onsekiz yaşını dolduran sigortalı (S), 01/12/2008 tarihinde tarımsal faaliyetinden dolayı sigortalılığını başlatmak üzere Kuruma müracaat etmiştir. (S)’nin ziraat odasına kaydını 21/11/2008 tarihinde yaptırdığından tarım sigortalılığı  21/11/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi gereğince onsekiz yaşını doldurmamış olanlar sigortalı sayılmadıklarından tarımsal faaliyete onsekiz yaşını doldurmadan başlayanların sigortalılık başlangıcında onsekiz yaşını doldurdukları tarih esas alınacaktır.   

5510 sayılı Kanunun geçici 16 ncı maddesi ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki tarım sigortalıların 01/10/2008 ile 31/12/2008 tarihleri arasındaki aylık kazancı Kanunun 80 inci maddesine göre belirlenen günlük kazancın onbeş katı olarak dikkate alınacak, otuz katını geçmemek üzere her yıl bir puan artırılacaktır.

Tarımsal faaliyette bulunan sigortalılardan, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendine göre ziraat odalarından, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde tarım il/ilçe müdürlüklerinden aldıkları Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan “Sigortalılık Muafiyet Belgesi” ile sigortalılıkları sona erenlerden, yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, prime esas günlük kazanç alt sınırına göre belirlenen tutardan fazla olduğunu sigortalılık muafiyet belgesi ile belgeleyerek bir yıl içinde sigortalı işe giriş bildirgesi ile Kuruma bildirenlerin sigortalılıkları belgenin düzenlendiği tarihten bu süreyi geçirenlerin sigortalılıkları ise bildirimin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihten başlar. Bu tarih sigortalılarca ve ilgili kuruluşlarca Kuruma bildirilecektir.

Örnek - Tarımsal faaliyeti 18/05/2009 tarihinde ziraat odasından aldığı sigortalılık muafiyet belgesi ile belgeleyerek sona erdiren sigortalı (T), 17/12/2010 tarihinde aylık tarımsal faaliyet kazancı ortalamasının fazla olduğunu belgelemiş olup muafiyet belgesinin 17/12/2011 tarihine kadar Kuruma intikal etmesi halinde sigortalılık 17/12/2010 tarihinde, 17/12/2011 tarihinden sonra intikal etmesi halinde ise sigortalılık muafiyet belgesinin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih itibariyle başlatılacaktır.   

01/10/2008 tarihinden sonra tarımsal faaliyette bulunması nedeniyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamında sigortalı sayılanlar ile bu tarihten önce 2926 sayılı Kanun gereğince sigortalı olarak tescil edilmemiş olanlardan, sattıkları tarımsal ürün bedelleri üzerinden tevkifat yapılanların, tevkifata istinaden tescilleri 22/5/2007 tarihli ve 26529 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 7 Seri Numaralı Tebliğ ve 15/06/2007 tarihli ve 2007/44 sayılı Genelge hükümlerine göre yapılacaktır.

 

3.2.3.8- Köy ve Mahalle Muhtarları

2108 sayılı Kanun gereğince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında sigortalı sayılmayı gerektirecek bir çalışması bulunmayan veya gerek 5510 sayılı Kanun gerekse mülga 506, 1479, 2925, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre aylık ve/veya gelir almayan köy ve mahalle muhtarları, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır. Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalılıkları, seçildikleri tarihten itibaren başlatılacak, bu tarih il veya ilçe mülki amirliklerince onbeş gün içinde Kuruma bildirilecektir.

Örnek- 29/03/2009 yapılacak yerel seçimlerde köy muhtarı seçilen (U)’nun sigortalılığı 29/03/2009 tarihi itibariyle başlatılacak, bu tarih ilçe mülki idaresince 12/04/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecektir. Ancak, 12/04/2009 tarihinin resmi tatil olması nedeniyle sigortalı işe giriş bildirgesinin en son Kuruma verilme tarihi 13/04/2009 olacaktır.

5510 sayılı Kanunun geçici 21 inci maddesi ile 2108 sayılı Kanun gereğince muhtar seçildikleri tarih itibariyle 1479 sayılı Kanuna göre kayıt ve tescilleri yapılan ve sigortalılıkları devam eden köy muhtarlarından 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi gereği sigortalılıklarını devam ettirmek isteyenlerin 01/10/2008 tarihinden itibaren 01/04/2009 tarihine kadar (01/04/2009 tarihi dahil) yazılı talepte bulunmaları halinde sigortalılıkları bu bent kapsamında devam ettirilecek, müracaat edilmemesi halinde aylık prim ödemeleri geçici 16 ncı madde de belirlenen oran üzerinden tahakkuk ettirilecektir.

01/10/2008-01/04/2009 tarihleri arasında müracaat edenlerin primleri 01/10/2008 tarihinden itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi gereği tahsil ettirilecektir. 

Örnek 1- 01/10/2008 tarihinden önce köy muhtarı olması nedeniyle 1479 sayılı Kanun kapsamında tescili yapılan sigortalı (V), 12/01/2009 tarihinde Kuruma müracaat ederek sigortalılığını Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında devam ettirmek istediğini beyan etmiştir. Söz konusu talep gereğince sigortalının aylık prim tutarı önceden olduğu üzere 30 gün üzerinden tahakkuk ettirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki sigortalının 01/04/2009 tarihine kadar müracaat etmesi halinde 01/04/2009 tarihi itibariyle 23,10 x 16 x % 33,5 = 123,82 TL ile 150,15 x 16 x % 33,5 = 804,80 TL prim ödeyecektir.

Örnek 3- 29/03/2009 tarihinde yapılacak yerel seçimlerde köy muhtarı seçilen (Y)’nin 31/03/2009 tarihinde Kuruma müracaat ederek sigortalılığını Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında devam ettirmek istediğini beyan etmiştir. Bu sigortalının talebi muhtarlık faaliyetinin 01/10/2008 tarihinden öncesine ait olmadığı için kabul edilmeyecektir.

2108 sayılı Kanunun 5 inci maddesi gereğince muhtar sigortalıların 1479 sayılı Kanun gereğince yaptıkları muhtarlık süresi borçlanması 5754 sayılı Kanunla 08/05/2008 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırıldığından, 10/09/1977 tarihinden önce muhtarlıkta geçmiş süreler borçlandırılmayacaktır.

 

3.2.3.9- 6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna Tabi Jokey ve Antrenörler

6132 sayılı At Yarışları Hakkında Kanuna tabi jokey ve antrenörler 01/10/2008 tarihinden itibaren 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır. Bunların sigortalılıkları lisans belgesine istinaden fiilen çalışmaya başladıkları tarihten başlar, bu tarih Türkiye Jokey Kulübü tarafından bir ay içerisinde Kurumuma bildirilir. Fiili çalışma lisans belgesinin onaylanması ile başlar.

Örnek- Türkiye Jokey Kulübüne 01/01/2009 tarihinde lisans belgesinin onaylandığı bildirilen sigortalı (H)’nin anılan Kulüp tarafından Kurumumuza bildirimi 01/02/2009 tarihine kadar yapılacak ve bunların sigortalılıkları 01/01/2009 tarihinden itibaren başlatılacaktır.

 

3.2.3.10- 04/10/2000 Tarihinden Önce Kanunla Kurulu Meslek Kuruluşu Kayıtlarına Göre Sigortalılıkları Başlatılanlar

22/03/1985-04/10/2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna göre vergi mükellefiyeti bulunmayan ancak kanunla kurulu meslek kuruluşları veya esnaf ve sanatkar sicili kayıtlarına göre sigortalılıkları başlatılanlardan;

- 5362 sayılı Esnaf ve Sanatkarlar Meslek Kuruluşları Kanununun geçici 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince sicil ve oda kayıtları nedeniyle 22/03/1985-04/10/2000 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanuna göre sigortalı olan, ancak 5362 sayılı Kanun gereğince üyelik şartlarını taşımadıkları için sicil ve oda kayıtları sona erenlerin 1479 sayılı Kanuna göre sigortalılıkları 01/10/2008 tarihinden sonra da devredilen Bağ-Kur Genel Müdürlüğünün 21/07/2005 tarihli ve 2005/7 sayılı Genelge gereğince devam ettirilecektir.

- 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Kanununa göre kurulan Ticaret ve Sanayi Odaları veya kanunla kurulu diğer meslek kuruluşları üye kayıtlarına göre sigortalı olanların sigortalılıkları devam edenlerin sigortalılıkları 01/10/2008 tarihinden sona erdirilecektir.

Ancak, 5362 sayılı Kanunun geçici 3 üncü maddesinin dördüncü fıkrası gereğince sigortalıkları devam ettirilenlerin; talepleri veya 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerine tabi çalışmaları halinde ise bu bentler kapsamında sigortalılıkları başlayanların sigortalılıkları sona erdirilecektir. 

 

 

3.4- SİGORTALILIĞIN BİLDİRİMİ VE SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN VERİLME SÜRELERİ

 

3.4.1- Sigortalı İşe Giriş Bildirgesinin Verilmesi

İlk defa 01/10/2008 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalı sayılanların bildirimi Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan sigortalı işe giriş bildirgesi ile bu sigortalıları bildirmekle yükümlü olan vergi daireleri, ticaret sicil memurlukları, esnaf ve sanatkar sicil müdürlükleri, şirket yetkilileri, ziraat odaları, Türkiye Jokey Kulübü ve diğer kurumlar tarafından bu Genelgenin “3.2- Sigortalı Sayılanlar” bölümünde belirtilen sürede Kuruma verilecektir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıları bildirim yükümlülüğü bulunan ilgili kurum ve kuruluşlar sigortalı işe giriş bildirgesini elektronik alt yapı oluşturuluncaya kadar Kuruma kağıt ortamında verebileceklerdir. Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılarla ilgili bildirim yükümlülüğü bulunan kurum ve kuruluşlar, bildirimlerini merkez birimlerince yapmaları durumunda, bildirim zorunluluğu yerine getirilmiş sayılır.

01/10/2008 tarihinden önce 1479 ve 2926 sayılı kanunlara tabi sigortalılığı devam edenlerden ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi alınmayacaktır.

Sigortalıların 01/10/2008 tarihinden önceki işlemlerinde sigortalılık sürelerinin belirlenmesinde bu tarihten önce kullanılan belgelerle işlem yapılacaktır.

01/10/2008 tarihi itibariyle ilk defa Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılığı başlatılacak olanların sigortalı işe giriş bildirgesi ile sigortalı işten ayrılış bildirgesinin Kuruma verilmemesi halinde belgeler Kurumca düzenlenir.

 

3.4.2- 01/10/2008 Tarihine Kadar Kayıt ve Tescillerini Yaptırmayan Sigortalılar

5510 sayılı Kanunun geçici 8 inci maddesine göre 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar hariç 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalılık niteliği taşıdıkları halde 1479 sayılı Kanun gereğince 01/10/2008 tarihine kadar kayıt ve tescillerini yaptırmayanların sigortalılıkları 01/10/2008 tarihinden itibaren başlatılacaktır.

Örnek- Ticari kazançtan dolayı 01/01/2001 tarihinde vergi mükellefiyeti başlayan 01/10/2008 tarihine kadar da sigortalılık tescil işlemini yaptırmayan sigortalı (A)’nın sigortalılığı 01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

Örnek- 28/03/2004 tarihinde yapılan seçimlerde muhtar olarak seçilmiş olmakla birlikte 01/10/2008 tarihe kayıt ve tescilini yaptırmayan sigortalı (B)’nin sigortalılığı 01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

 

3.4.3- Kurumca Sigortalılık Hak ve Yükümlülüğünün Başlatılmasının Bildirimi

5510 sayılı Kanunun 8 inci maddesinin üçüncü fıkrası gereğince; Kurum, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılar için Kuruma verilen sigortalı işe giriş bildirgelerine göre tescillerini yaparak tescil tarihinden itibaren bir ay içinde, sigortalılık hak ve yükümlülüklerinin başladığını sigortalılara bildirecektir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalıların kısa vade sigorta prim oranı 29/09/2008 tarihli ve 27012 (2. mükerrer) sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 2008/14173 sayılı Bakanlar Kurulunun Kısa Vadeli Sigorta Kolları Prim Tarifesi’nin Yürürlüğe Konulması Hakkında Kararı ekinde yer alan tarifeye göre belirlenecektir.

 

 

 

 

3.5- SİGORTALILIĞIN SONA ERMESİ VE BİLDİRİMİ

 

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi olanların sigortalılıkları bu faaliyetlerine son verdikleri tarih itibari ile sona erdirilecektir. Diğer taraftan, 1479 sayılı Kanunla sigortalılığın sona ermesi sigortalıların ilgili kurumlardan alacakları onaylı belgelerin Kuruma ibrazı ile yapılmakta iken 5510 sayılı Kanunla bu yükümlülük bunları bildiren kurumlara ya da şirket yetkilerine verilmiştir.

 

3.5.1- Gelir Vergisi Mükellefi Olanların Sigortalılığının Sona Ermesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlardan ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları mükellefiyetlerini gerektiren faaliyetlerine son verdikleri tarihte sona erer, bu tarih ilgili vergi dairelerince ve sigortalılarca on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilir.

Örnek- 01/07/2001 tarihinde gerçek usulde vergi mükellefiyetine istinaden sigortalılığı başlatılan (A)’nın vergi mükellefiyeti 31/12/2008 tarihinde sona ermiş olup sigortalılığının sona ermesine ilişkin işten ayrılış bildirgesinin vergi dairesince 09/01/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

 

3.5.2- Gelir Vergisinden Muaf Olanların Sigortalılıklarının Sona Ermesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (2) numaralı alt bendine tabi olanların sigortalılığı esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerindeki kayıtlarının silindiği tarihte sona erer, bu tarih esnaf ve sanatkar sicil müdürlüklerince ve sigortalılarca on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilir.

Örnek- 05/03/2008 tarihinde seyyar berberlik mesleğinden dolayı sigortalı olan (B)’nin 02/04/2009 tarihinde esnaf ve sanatkar sicilindeki kaydı silinmiştir. Esnaf ve sanatkar sicil müdürlüğünce sigortalı işten ayrılış bildirgesinin 11/04/2009 tarihine kadar Kuruma verilmesi gerekmekte olup söz konusu tarihin hafta sonu tatiline rastlaması nedeniyle sigortalı işten ayrılış bildirgesinin 13/04/2009 tarihinde verilmesi halinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi yasal süresinde verilmiş sayılacaktır.

Gelir vergisinden muaf olanlardan, Kanunun 6 ncı maddesinin birinci fıkrasının (k) bendi kapsamına girenlerin bir önceki aya ait faaliyet gelirlerinden bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının prime esas günlük kazanç alt sınırının otuz katından az olduğu esnaf ve sanatkarlar odaları birliklerinden alacakları Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliği ekinde yer alan sigortalı muafiyet belgesi ile belgeleyerek on gün içinde Kuruma intikal ettirenlerin sigortalılıkları belgenin düzenlediği tarihten, bu süreyi geçirenlerin sigortalılıkları ise belgenin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarihten itibaren sona erer ve bu tarih sigortalılarca Kuruma bildirilir.

Örnek 1- 15/10/2007 tarihi itibariyle gelir vergisinden muaf olması nedeniyle sigortalılığı başlatılan (C)’nin 15/12/2008 tarihinde esnaf ve sanatkarlar odaları birliğince tanzim ve tasdik edilen ve Kurum kayıtlarına 24/12/2008 tarihinde intikal eden muafiyet belgesinde aylık faaliyet gelirlerinin 638,70 YTL’ den az olduğu tespit edilmiştir. (C)’nin sigortalılığı muafiyet belgesinin tanzim edildiği 15/12/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki sigortalının sigortalı muafiyet belgesinin 05/02/2009 tarihinden sonra Kurum kayıtlarına intikal ettirmesi halinde (C)’nin sigortalılığı 05/02/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

Gelir vergisinden muaf olan sigortalıların, sigortalılıkları devam ederken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmaları halinde sigortalılıkları çalışmaya başladıkları tarihte sona erecek bu tarih sigortalılarca on gün içinde Kuruma işten ayrılış bildirgesi ile bildirilecektir. 

3.5.3- Şirket Ortaklarının Sigortalığının Sona Ermesi

a) Kollektif şirket, adi komandit şirketlerin komandite ve komanditer ortakları ile donatma iştiraki ortaklarının sigortalılıkları vergi mükellefiyetlerinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih vergi dairelerince ve sigortalılarca,

b) Anonim şirketlerin yönetim kurulu üyesi olan ortaklarının sigortalılıkları bu görevlerinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih şirket yetkililerince ve sigortalılarca,

c) Limited şirket, sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketlerin komandite ortaklarının sigortalılıkları hisse devrine ilişkin alınan ortaklar kurulu kararı ile hissenin devrine ilişkin tanzim edilen noter devir sözleşmesinin ve devrin pay defterine işlendiği sayfanın birer suretlerinin birlikte ibraz edilmesi veya hisse devri ticaret sicil memurluğuna tescil edilmiş ise ticaret sicil gazetesinde ilan edildiği nüshasının ibraz edilmesi kaydıyla ortaklar kurulu karar tarihi itibariyle sona erer, bu tarih, sigortalılar ve şirket yetkililerince,

on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kurumu bildirilir.

Örnek 1- Kollektif şirket ortağı olan sigortalı (D)’nin 17/02/2009 tarihinde vergi mükellefiyeti sona ermiştir. Bu tarihin vergi dairesince 26/02/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 2- 03/11/2009 tarihli noter devir sözleşmesi ile limited şirket ortaklığından dolayı hissesinin tamamını devreden, devrin yapılmasına ortaklar kurulunun 16/11/2009 tarihinde muvafakat edildiğine dair kararın alındığı ve devrin pay defterine işlendiği tespit edilen (E)’nin sigortalılığı ortaklar kurulu karar tarihi olan 16/11/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecek, karar tarihi şirket yetkilerinde 25/11/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilecektir.

d) İflasın açılmasına mahkemece karar verilen şirket ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde mahkemenin karar tarihinde, sigortalının talebinin olmaması halinde ise mahkemece iflasın kapatılmasına karar verildiği tarihte sona erer, bu tarih sigortalılar ve şirket yetkililerince, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilecektir.

Örnek- (F) limited şirketinin iflasına 17/06/2009 tarihinde mahkemece karar verilmiştir. Şirket ortağı sigortalı (B) söz konusu mahkeme kararını 22/06/2008 tarihinde Kuruma sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile intikal ettirmiş olup sigortalılığı 17/06/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

 Örnek- Yukarıdaki örnekte belirtilen şirketle ilgili olarak mahkemece, 17/06/2009 tarihinde iflasın açılmasına karar vermesini müteakip 21/12/2009 tarihinde bu defa iflasın kapatılmasına karar vermiştir. Sigortalılığının sonlandırılması için herhangi bir talepte bulunmayan sigortalı (F)’nin sigortalılığı 21/12/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

e) Tasfiyenin açılmasına mahkemece karar verilen şirket ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde mahkemenin karar tarihinde sona erer, bu tarih sigortalılarca, sigortalının talebinin olmaması halinde ise tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğunca tescil edildiği tarihte sona erer, bu tarih ticaret sicil memurluğunca ve sigortalılarca, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- (G) sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketi hakkında mahkemece 14/07/2009 tarihinde tasfiyesinin açılmasına karar verilmiş ve bu karar 20/07/2009 tarihinde Kurumumuz kayıtlarına intikal ettirilmiştir. Şirketin komandite ortağı sigortalı (C), sigortalılığının sona erdirmesi talebinde bulunması halinde sigortalılığı 14/07/2009 tarihinde sona erdirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekte belirtilen şirketin tasfiye kurulunca tasfiye işlemi sonuçlandırılarak ticaret sicil memurluğuna 02/11/2009 tarihinde tescil ettirilmiştir. Şirketin komandite ortağı tasfiye süresince sigortalılığının sonlandırılmasına ilişkin herhangi bir talepte bulunmadığından sigortalılığı 02/11/2009 tarihi itibariyle sona erdirilecektir.

f) Şirketin tasfiyesine ortaklar kurulu tarafından karar verilmesi durumunda, şirket ortaklarının sigortalılıkları; talebi halinde tasfiyenin başlanmasına karar verildiği tarihte, sigortalının talebinin olmaması halinde ise tasfiyenin sonuçlandığına ilişkin tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğuna tescil edildiği tarihte sona erer. Bu tarihler sigortalılarca ve ticaret sicil memurluklarınca on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kurumu bildirilecektir.

g) Münfesih duruma düşen şirketlerin ortaklarının sigortalılıkları, sigortalının talebi halinde şirketin münfesih duruma düştüğü tarih itibariyle sona erer, bu tarih sigortalılarca, sigortalının talebinin olmaması halinde münfesih duruma düşen şirketin tasfiyesinin sonuçlandığına dair tasfiye kurulu kararının ticaret sicil memurluğuna tescil edildiği tarihte sona erer, bu tarih, sigortalılarca ve ticaret sicil memurluklarınca, on gün içinde işten ayrılış bildirgesiyle Kurumu bildirilecektir.

h) Mahkeme kararı ile iflasın, tasfiyenin açılmasına, ortaklar kurulu kararı ile tasfiyenin başlamasına veya münfesih duruma düşmesine karar verilen, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (3) numaralı alt bendinde belirtilen şirketlerin ortaklarından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmaya başlayanların sigortalılıkları, çalışmaya başladıkları tarihte sona erer ve bu tarih sigortalılarca işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilecektir.

ı) Şirket ortaklarının ortağı oldukları şirketin mahkeme kararı ile iflasın açılmasına tasfiyesine başlanılmasına ortaklar kurulu kararı ile tasfiyesine başlanılmasına veya münfesih duruma düştükleri tarih itibariyle talepleri halinde sigortalılıklarının sona ermesi ile ilgili hüküm 01/10/2008 tarihinden itibaren uygulamaya konulduğundan bu tarihten önce şirket ortağı olmaları nedeniyle sigortalılıkları başlayan ancak ortağı oldukları şirketin mahkeme kararı ile iflasın açılmasına, tasfiyesine başlanılmasına veya münfesih duruma düşmesine karar verildiği halde bu işlemleri 01/10/2008 tarihinden sonra da sonuçlanmayan şirketlerin ortaklarının talebi halinde de yukarıda belirtilen esaslar dahilinde işlem yapılacaktır.

 

3.5.4- Köy ve Mahalle Muhtarlarının Sigortalığının Sona Ermesi

Köy ve mahalle muhtarlarının sigortalılıkları muhtarlık görevinin bittiği tarihte sona erer, bu tarih il veya ilçe mülki amirliklerince ve sigortalılarca, köy ve mahalle muhtarlarından Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrası (b) bendi kapsamında gelir vergisi mükellefi olanlar hariç, aynı zamanda hizmet akdi ile çalışmaya başlayanların sigortalılıkları çalışmaya başladıkları tarihte sona erer, bu tarih sigortalılarca on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirilecektir.

Örnek 1- 28/04/2004 tarihinde yapılan mahalli idareler seçiminde muhtar seçilen ancak 01/10/2008 tarihine kadar sigortalılık tescil işlemini yaptırmadığı için sigortalılığı 01/10/2008 tarihinde başlatılan sigortalı (H)’nin 29/03/2009 tarihinde yapılacak mahalli idareler seçiminde muhtar seçilemediği ve vergi kaydının olmadığı tespit edilmiştir. (H)’nin sigortalılığı 29/03/2009 tarihinde sona erdirilecek, bu tarih ilçe mülki amirliğince 07/04/2009 tarihine kadar (bu tarih dahil) Kuruma bildirilecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekteki sigortalının 03/02/2009 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında hizmet akdine dayalı çalışmaya başlaması halinde muhtar sigortalılığı 03/02/2009 tarihinde sona erdirilecek sigortalı işten ayrılış bildirgesinin 12/02/2009 tarihine kadar (bu tarih dahil) sigortalı tarafından Kuruma verilmesi gerekmektedir.

Muhtarlık görevlerine seçilmeyenler veya ayrılanların sigortalılıkları bu görevlerinin sona erdiği tarih itibariyle  sona erdirilecektir.

 

3.5.5- Tarımsal Faaliyette Bulunanların Sigortalılıklarının Sona Ermesi

a) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi tarımsal faaliyette bulunanların sigortalılığı, tarımsal faaliyetin sona erdiği tarihten veya 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendi gereğince tarımsal faaliyette bulunan ve yıllık tarımsal faaliyet gelirlerinden, bu faaliyete ilişkin masraflar düşüldükten sonra kalan tutarın aylık ortalamasının, 80 inci maddede tanımlanan prime esas günlük kazanç alt sınırının geçici 16 ncı madde hükmü esas alınmak suretiyle belirlen oran üzerinden ziraat odalarından, ziraat odalarının bulunmadığı yerlerde ise tarım il/ilçe müdürlüklerinden alacakları “Sigortalılık Muafiyet Belgesi”nin on gün içinde Kuruma intikal ettirilmesi halinde belgenin düzenlendiği tarihten, bu sürenin geçirilmesi halinde ise belgenin Kuruma intikal ettirildiği tarihten itibaren sona erecektir.

b) 01/10/2008 tarihinden önce 2926 sayılı Kanuna göre sigortalılıkları başlatılanlardan ziraat odası kaydı bulunmayanların sigortalıklarının sona ermesinde, tescilde esas alınan kayıtlara göre sigortalılık sona erdirilecektir.   

Tarımsal faaliyette bulunan sigortalılar için 6 ncı maddenin birinci fıkrasının (ı) bendinde belirtilen oran geçici 16 ncı maddenin yürürlüğe girdiği 01/10/2008-31/12/2008 tarihleri arasında % 15 olarak belirlenmiş olup bu oran prime esas günlük kazancın otuz katını geçmemek üzere her yıl bir puan artırılacaktır.

Örnek- Tarımsal faaliyeti nedeniyle 01/10/2008 tarihinden itibaren sigortalı olan (A), ziraat odasınca 29/11/2008 tarihinde düzenlenen sigortalılık muafiyet belgesi ile 319,35 YTL’nin altında aylık kazancı olduğunu 03/12/2008 tarihinde Kuruma bildirmiştir. (A)’nın sigortalılığı 29/11/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecektir. 

 

3.5.6- Jokey ve Antrenörlerin Sigortalılığının Sona Ermesi

6132 sayılı Kanuna tabi jokey ve antrenörlerden lisansları yenilenmeyenlerin sigortalılıkları lisanslı oldukları yılın sonu itibariyle sona erer ve bu tarih Türkiye Jokey Kulübü ve sigortalılarca on gün içinde Kuruma bildirilir.

 

3.5.7- Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinin Verilmesi

Kanunun 4 üncü maddesi birinci fıkrası (b) bendi kapsamındaki sigortalılardan sigortalı işten ayrılış bildirgesini kağıt ortamında verenler için, sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde sigortalı işten ayrılış bildirgesi iki nüsha düzenlenir. Biri düzenleyen kuruluşta kalır, diğeri ilgili üniteye gönderilir. Sigortalıya, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığının sona erdiği ilgili ünite tarafından yazı ile bildirilir.

 

4- KANUNUN 4 ÜNCÜ MADDESİNİN BİRİNCİ FIKRASININ (c) BENDİ KAPSAMINDA SİGORTALI SAYILANLAR

 

4.1- GENEL AÇIKLAMA

 

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle kamu idarelerinin kadro ve pozisyonlarında çalışmaya başlayanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

2008 yılı Ekim ayı başından önce 5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi iken bu tarihten önce veya sonra görevinden ayrılanlar ile bunlardan Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine  tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar hakkında 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi gereğince yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanmaya devam edilecektir.

5510 sayılı Kanunun kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin hükümleri 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılanlara bu kapsamda oldukları sürece uygulanmayacaktır.

 

4.1.2- Sigortalı Sayılanlar

Kamu idarelerinde, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre hizmet akdine tabi olmayanlardan, kadro ve pozisyonlarda sürekli olarak çalışanlar ile 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi olmayanlardan, sözleşmeli olarak çalışmaları nedeniyle ilgili mevzuatında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına girenler gibi sigortalı olması öngörülmemiş olanlar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre sigortalı sayılmışlardır.

Buna göre, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra kamu idarelerinde ilk defa çalışmaya başlayacak olanlardan,

- 190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile kadro ihdası yapılmış olan kamu kurum ve kuruluşlarında daimi kadrolara atananlar,

- 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile kadro ihdası olmamasına rağmen kanunlarında bulunan özel hükümler uyarınca 5434 sayılı Kanunla ilgilendirilmeleri gerekenler,

- 399 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri Personel Rejiminin Düzenlenmesi ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Bazı Maddelerinin Yürürlükten Kaldırılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararnameye tabi kamu kurum ve kuruluşlarında sözleşmeli olarak göreve başlayanlar,

- Kadro karşılığı sözleşmeli personel çalıştıran kamu kurum ve kuruluşlarının kanunlarında belirtilen kadro ve unvanlarda çalışanlar,

sigortalı sayılacaklardır.

 

4.1.3- 657 sayılı Kanunun 86 ncı Maddesi Uyarınca Açıktan Vekil Atananlar

2008 yılı Ekim ayı başından sonra kamu idarelerinde ilk defa, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 86 ncı maddesi gereğince memurların kanuni izin, geçici görev, disiplin cezası uygulaması veya görevden uzaklaştırma nedenleriyle işlerinden geçici olarak ayrılmaları halinde yerlerine açıktan vekil olarak atananlar sigortalı sayılacaklardır.

 

4.1.4- Kuruluş ve Personel Kanunları veya Diğer Kanunlar Gereğince Seçimle veya Atama Yoluyla Kamu İdarelerinde Göreve Gelenler

Kuruluş veya personel kanunları ve diğer kanunlar ile süresi kanunlarla belirlenen görevlere seçilme veya atama yoluyla gelenlerin, bu görevleri sebebiyle kendilerine ilgili kanunlarında Devlet memurları gibi emeklilik hakkı verilmiş olanlardan hizmet akdi ile çalışması öngörülmemiş olanlar sigortalı sayılacaklardır.

Örnek- Personeli için kadro ihdası yapılmadığı gibi herhangi bir hizmet akdine de tabi olmayan 03/04/2008 tarih ve 5752 sayılı Kanunun 1 inci maddesi uyarınca 5434 sayılı Kanunla ilgilendirilmiş olan Tütün, Tütün Mamulleri ve Alkollü İçkiler Piyasası Düzenleme Kurulu başkan ve üyeleri 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

 

4.1.5- Başbakan, Bakanlar ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Üyeleri

2008 yılı Ekim ayı başından sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğine seçilenler seçildikleri, açıktan bakan olarak atananlar atandıkları tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır. 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden önce 5434 sayılı Kanuna tabi hizmeti olanların ise sigortalılıkları seçildikleri veya atandıkları tarihi takip eden aybaşından itibaren başlatılacaktır.

Malullük, yaşlılık ve emekli aylığı almakta iken 2008 yılı Ekim ayı başından sonra Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliğine seçilen veya açıktan bakan atananlardan isteyenler emekli aylıkları kesilmek suretiyle aylıklarının kesildiği tarihten itibaren sigortalı sayılacaklardır.

Başbakan ve bakanlar hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri gibi işlem yapılacaktır.

4.1.6- Belediye Başkanları, İl Encümeninin Seçimle Gelen Üyeleri

a) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce belediye başkanlığına veya il encümeninin seçimle gelen üyeliğine seçilenlerden 5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi olanların iştirakçilikleri, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 4 ncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında devam edecektir.

Örnek- 15/10/2001-04/11/2003 tarihleri arasında 506 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunan ve 28/03/2004 tarihinde belediye başkanı seçilen (A)’ nın talebi üzerine 15/04/2004 tarihinden itibaren iştirakçiliği sağlanmıştır. Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte iştirakçi olan (A)’nın iştirakçiliği 15/10/2008 tarihinden itibaren 4 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında devam edecektir.

b) 5434 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunanlar ile 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanun hükümlerine tabi çalışmakta iken belediye başkanlığına veya il encümeninin seçimle gelen üyeliğine seçilenlerden, sigortalılıklarını 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanunlar kapsamında devam ettirenler 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacaktır. 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamındaki sigortalılığını sona erdirenlerin sigortalılıklarının sona erdiği tarihten itibaren, sigortalılıklarını sona erdirmeyenlerin ise taleplerinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarihten itibaren (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

2008 yılı Ekim ayı başından önce 506, 1479, 2925 ve 2926 sayılı kanun hükümlerine tabi çalışması sona erenlerden 5434 sayılı Kanuna göre ilgilendirme talebinde bulunmayanlar 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı sayılacaklardır.

Bunlardan, 5434 sayılı Kanuna tabi hizmeti bulunanlar hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümleri  uygulanacaktır.

Örnek 1- 5434 sayılı Kanuna tabi çalışmakta iken görevinden 14/05/2001 tarihinde ayrılan ve 05/07/2002 tarihinden itibaren 1479 sayılı Kanuna tabi çalışan sigortalı (A) 27/03/2004 tarihinde belediye başkanı seçilmiştir. Bu tarihten itibaren 1479 sayılı Kanunla  ilgilendirilmesini gereken mesleki faaliyetine son vermeyen (A)’nın belediye başkanlığına seçildiği tarihten itibaren 1479 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı devam etmiştir. (A)’nın 01/10/2008 tarihinden sonra da sigortalılığı 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında devam edecektir.

Örnek 2- Yukarıdaki örnekte belirtilen sigortalı (A)’nın 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığı, 08/12/2008 tarihinde vergi mükellefiyetini gerektiren mesleki faaliyetine son vermesi nedeniyle sona ermiştir. Bu sigortalının (c) bendi kapsamındaki sigortalılığı 15/12/2008 tarihinden itibaren başlatılacaktır.

Örnek 3- Yukarıdaki birinci örnekte belirtilen sigortalının 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalılığına son vermeyerek 05/01/2009 tarihinde talepte bulunması halinde 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılığı sona erdirilecek 15/01/2009 tarihi itibariyle (c) bendine tabi sigortalılığı başlatılacaktır.

c) Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce malullük, yaşlılık ve emekli aylığı bağlananlar ile bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra bağlanacak olanlardan belediye başkanlığına veya il encümeninin seçimle gelen üyeliğine seçilenler, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olmak istemeleri durumunda, emekli aylıkları kesilmek suretiyle dilekçelerinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden aybaşından itibaren sigortalı sayılacaklardır. Bunlardan, daha önce 5434 sayılı Kanuna tabi  hizmeti bulunanlar hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

Örmek 1- 1479 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken  27/03/2004 tarihinde belediye başkanı seçilen ve 18/11/2008 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olmak isteyen sigortalı (A), yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren sigortalı sayılacaktır.

Örnek 2- 5434 sayılı Kanuna tabi emekli aylığı almakta iken 27/03/2004 tarihinde belediye başkanı seçilen ve 30/12/2008 tarihinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olmak isteyen sigortalı (B), emekli aylığının kesileceği ayı takip eden 15/01/2009 tarihinden itibaren sigortalı sayılacaktır.

d) 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra belediye başkanlığına veya il encümeninin seçimle gelen üyeliğine seçilenlerden, sigortalılık hali bulunmayanlar ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında sigortalı olanlar isteklerine bakılmaksızın seçildikleri tarihten itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Ancak, 65 yaşını tamamladıktan sonra belediye başkanlığına veya il encümeninin seçimle gelen üyeliğine seçilenler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olma talebinde bulunsalar dahi sigortalı sayılmayacaklardır. Bu görevlere seçildikten sonra 65 yaşını tamamlanmış olanların 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılığı 5510 sayılı Kanunun 9 ncu maddesinin (c) bendi uyarınca 65 yaşını tamamladığı tarihi takip eden aybaşından itibaren sona erecektir.

 

4.1.7- Sendikalar ve Konfederasyonlar İle Sendika Şubelerinin Başkanlıkları ve Yönetim Kurullarına Seçilenlerden Aylıksız İzne Ayrılanlar

4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları Kanunu gereğince sendika veya konfederasyonların ilk genel kuruluna kadar sevk ve idare edecek yönetim kurulu üyeleri, genel kurulda yönetim kuruluna seçilenler ile sendika şube yönetim kurulu üyeliğine seçilenlerden, seçildikleri tarihten itibaren otuz gün içerisinde aylıksız izne ayrılan yöneticileri Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Bu görevlerinden ayrılanlardan otuz gün içinde görevlerine başlamak için yazılı başvuruda bulunmayanlar görevlerinden çekilmiş sayılarak sigortalılıkları sona erdirilecektir.

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önce kamu sendikaları ve konfederasyonları ile sendika şubelerinin başkanlıkları ve yönetim kurullarına seçilenlerden aylıksız izne ayrılanlar hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümleri  uygulanacaktır.

 

4.1.8- Askeri Öğrenciler

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Harp okulları, fakülte ve yüksek okullarda Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken askeri öğrenci olanlar ile astsubay meslek yüksek okulları ve astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adaylar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır. Bunlardan okullarını bitirdikten sonra görevlerine başlamadan ayrılanların, bu okullarda geçen öğrencilik süreleri sigortalılık süresinden sayılmayacaktır.

Örnek 1- 17/09/2009 tarihinde Kara Harp Okuluna giren ve 30/09/2013 tarihinde mezun olan (A), 17/09/2009 tarihinden itibaren Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olacaktır. Ancak mezun olduktan sonra herhangi bir nedenle subay nasb edilmemesi durumunda Kara Harp Okulunda geçen söz konusu eğitim süresi sigortalılık süresinden sayılmayacaktır.

Örnek 2- 05/09/2009 tarihinde Hukuk Fakültesine öğrenci olarak giren, 14/09/2010 tarihinde Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına okumaya başlayan ve 30/09/2013 tarihinde mezun olarak bu tarih itibariyle subay nasbedilen sigortalı (B)’nin askeri öğrenci olduğu 14/09/2010 tarihi ile mezun olduğu 30/09/2013 tarihi arasındaki süre sigortalılık süresinden sayılacaktır. Okula kayıt yaptırdığı 05/09/2009 tarihi ile askeri öğrenci olduğu 13/09/2010 tarihleri arasındaki sivil öğrencilikte geçen süresi Kanunun 46 ncı maddesi uyarınca borçlandırılması halinde sigortalılık süresinden sayılacaktır.

 

4.1.9- Polis Akademisi Öğrencileri ile Emniyet Genel Müdürlüğü Hesabına Okuyan Öğrenciler

Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda, Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyan veya kendi hesabına okumakta iken Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya devam eden öğrenciler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır. Bunlardan okullarını bitirdikten sonra görevlerine başlamadan ayrılanların bu okullarda geçen öğrencilik süreleri sigortalılık süresinden sayılmayacaktır.

Örnek 1- 14/12/199l tarihinde doğan, 06/09/2009 tarihinde Polis Akademisine kayıt yaptıran, 20/06/2013 tarihinde mezun olan ve aynı tarihten itibaren  komiser yardımcısı  olarak göreve atanan sigortalı (A)’nın Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamındaki sigortalılığı 18 yaşını tamamladığı 14/12/2009 tarihinden itibaren başlayacaktır.

Örnek 2- 08/09/2007 tarihinde Polis Akademisine kayıt yaptıran, 18/06/2011 tarihinde mezun olan ve komiser yardımcısı olarak göreve atanan sigortalı (B)’nin Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalılığı 01/10/2008 tarihinden itibaren başlayacaktır. Polis Akademisine kayıt yaptırdığı 08/09/2007 tarihi ile Kanunun yürürlüğe girdiği 01/10/2008 tarihleri arasında öğrencilikte geçen süresi borçlanma kapsamında olup, Kanunun 46 ncı maddesi uyarınca borçlandırılması halinde sigortalılık süresinden sayılacaktır.

 

4.1.10- 5510 Sayılı Kanunun Geçici 4 üncü Maddesine Tabi Olan Sigortalılar

4.1.10.1- 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacak olanlar

5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi ile 5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi iken;

- 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanlar,

- 5434 sayılı Kanun hükümlerine tabi olarak çalışmış olup Kanunun yürürlük tarihinden sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (c) bendine tabi olarak yeniden çalışmaya başlayanlar,

- Kamu idarelerinde hizmet akdi ile veya sözleşmeli olarak çalışanlardan, ilgili kanunları gereği 5434 sayılı Kanun ile ilgilendirilenler ile bunlardan ilgi devamı kurmuş olanlar, aynı statüde çalışmaya devam ettikleri sürece,

- 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin son fıkrası, ek 71, ek 76 ve geçici 192 nci maddeleri uyarınca ilgi devamı sağlanmış olanlardan ilgileri devam ettirilenler ile 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin son fıkrası, ek 71, ek 76 ve geçici 192 nci maddelerine göre ilgi devamı şartlarını taşıyanlardan Kanunun yürürlük tarihinden sonra ilgi devamı kurmak isteyenler,

- 4046 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca, özelleştirme programına alınan kuruluşlarda çalışan personelden kamu kurum ve kuruluşlarına atanacak olanlardan 5434 sayılı Kanun kapsamında ve kadro ihdası yapılmış bir kuruma atananlar,

- 5434 sayılı Kanuna tabi bir görevde bulunmakta iken, özelleştirme programına alınan kuruluşların 5434 sayılı Kanunun emeklilik hakkı tanınan kadro ve pozisyonlarına atananlarla, bu kuruluşların özelleştirilmeleri sonucu sermayelerindeki kamu payı % 50’nin altına düşenler ile bunlardan anonim şirkete dönüştürülüp dönüştürülmediğine bakılmaksızın satılan veya devredilenlerde 5434 sayılı Kanuna tabi olarak çalışan personelden isteyenler,

hakkında bu Kanunla yürürlükten kaldırılan hükümleri de dahil 5434 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

 

4.1.10.2- Zamanaşımına uğrayan hizmet sürelerinin değerlendirilmesi

5434 sayılı Kanunun mülga 117 nci maddesi uyarınca kesenekleri zamanaşımına uğrayarak hizmetleri tasfiye olanların bu hizmetleri, 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesinin onaltıncı fıkrası gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından geçerli olmak üzere 5510 sayılı Kanuna göre birleştirilecek hizmet olarak dikkate alınacaktır.

Hizmet bildirimi yapılırken ilgilinin görevinden ayrıldığı tarihten itibaren 5 yıl geçmiş ise, bu hizmetlerin 2008 yılı Ekim ayı başından geçerli olacağı hizmet bildirim yazılarında mutlaka belirtilecektir.

 

4.1.10.3- Kesenek veya toptan ödeme yapılan hizmetlerin ihya edilmesi ve borçlandırılması

5510 sayılı Kanunun yürürlüğü girdiği tarihten önce iştirakçi olup, 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) kapsamında sigortalılığı bulunmayanlardan;

a) Re’sen, sicilen, malulen veya yaş haddinden emekliye sevk edilenlerden hizmet sürelerinin aylık bağlanmasına yetmemesi nedeniyle tarafına toptan ödeme yapılmak suretiyle hizmetleri tasfiye olanların,

b) Kesenek iadesi yapılmak suretiyle hizmetleri tasfiye olanların,

c) İstifa etmek suretiyle görevinden ayrılanların,

d) (a), (b) ve (c) bentlerinde belirtilenlerden ölenlerin dul ve yetimlerinin,

borçlandırılacak veya ihya edilecek hizmetleri ile birlikte 5510 sayılı Kanuna göre aylığa hak kazanmaları ve 5434 sayılı Kanuna (mülga hükümleri dahil) göre aylık bağlanması şartlarını taşımaları halinde borçlanma ve ihya işlemleri yapılacaktır.

Kesenekleri iade edilmek veya toptan ödeme yapılmak suretiyle hizmetleri tasfiye olanlar ile borçlanma yapanların bu hizmetleri ihya ve borçlanma için gerekli paranın yatırıldığı tarihten itibaren geçerli hizmet olarak dikkate alınacaktır.

İlgililer hakkında yapılan ihya işlemlerinde ihya ve borçlanma tutarının hesaplanması mülga 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre yapılacaktır. 

Örnek 1- 5434 sayılı Kanuna tabi çalışmakta iken 10/02/2004 tarihinde vefat eden ve söz konusu tarih itibariyle 5 yıl 2 ay hizmeti bulunan iştirakçinin iki çocuğuna yetim aylığı bağlanmış, eşine ise hizmetinin aylık bağlamaya yetmemesi nedeniyle toptan ödeme yapılmıştır. 5510 sayılı Kanunun geçici 4 üncü maddesi uyarınca eşinin yazılı müracaat etmesi halinde toptan ödeme yapılan hizmetinin ihya işlemi yapılacaktır.

Örnek 2-  5434 sayılı Kanuna tabi çalışmakta iken adi malül olarak emekliye sevk edilen ancak hizmetinin yetmemesi nedeniyle tarafına toptan ödeme yapılmış olan kişi 3 ay sigortalı çalıştıktan sonra açıkta iken 10/10/2003 tarihinde vefat etmiştir. Son kez sigortalı olarak çalışan ancak açıkta iken ölmesi nedeniyle hak sahiplerine 2829 sayılı Kanun uyarınca 506 sayılı Kanuna göre aylık bağlanması gerektiğinden ihya işlemi yapılamayacaktır.

Örnek 3- 5434 sayılı Kanuna tabi çalışmakta iken vefat eden, söz konusu tarih itibariyle 3 yıl 10 ay hizmeti bulunan iştirakçinin hizmet süresinin dul ve yetimlerine aylık bağlanmasına yetmemesi nedeniyle toptan  eşe, çocuğa  ve anneye toptan ödeme yapılmıştır. Eşinin askerlikte geçen 1 yıl 6 ay süresinin borçlandırılarak tarafına aylık bağlanmasını istemesi halinde, askerlik süresi mülga 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre borçlandırılacak tahakkuk eden borç tutarı ile 3 yıl 10 ay hizmetinin ihyası için yatırması gereken paranın tamamı aylık bağlanma talebinde bulunan eşten tahsil edilecektir.        

İhya işlemlerinin yapılabilmesi için aylık bağlanması talebi yeterli olacağından ayrıca ihya talep dilekçesi istenmeyecektir. Ancak, borçlanma işlemlerinin yapılabilmesi borçlanma talep dilekçesi istenecektir.

 

4.2- SİGORTALILIĞIN BAŞLANGICI VE SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİN VERİLME SÜRELERİ

 

4.2.1- Sigortalılığın Başlangıcı

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışanların,

- Kamu idarelerinde göreve başladıkları,

- Harp okulları ile fakülte ve yüksek okullarda Türk Silahlı Kuvvetleri hesabına, Polis Akademisi ile fakülte ve yüksek okullarda Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okuyanların öğrenime başladıkları,

- Fakülte ve yüksek okullarda kendi hesabına okumakta iken Türk Silahlı Kuvvetleri veya Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başlayanların, Türk Silahlı Kuvvetleri veya Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başladıkları,

- Astsubay meslek yüksek okulları ile astsubay nasbedilmek üzere temel askerlik eğitimine tabi tutulan adayların öğrenime başladıkları,

tarihten itibaren sigortalılıkları başlatılır.

 

4.2.2- Sigortalı İşe Giriş Bildirgesinin Verilmesi ve Verilme Süreleri

Kamu idareleri ilk defa veya tekrar çalıştırmaya başlattıkları sigortalıları sigortalılık başlangıç tarihinden  itibaren onbeş gün içinde Sosyal Sigorta İşlemleri Yönetmeliğinde yer alan “Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi” ile e-Sigorta yoluyla Kuruma bildirmekle yükümlü kılınmıştır.

Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi yer değiştirme suretiyle farklı işyerine atananlar ile bir kurumdan diğer kuruma naklen atanarak çalışmaya başlayanlar için verilecek, aynı kamu idaresinin farklı birimleri arasındaki naklen tayin ve görevlendirmelerde ise verilmeyecektir.

5434 sayılı Kanuna göre iştirakçi iken, 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamına alınanların daha önce 5434 sayılı Kanuna göre tescili yapılmış olduğundan, bu sigortalılar için Kurumlarınca sigortalı işe giriş bildirgesi  verilmeyecektir.

Sigortalı işe giriş bildirgesinin süresinde verilmemesi halinde ilgili kamu idaresine 102 nci madde gereğince idari para cezası uygulanmayacaktır.

Örnek 1- T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi Genel Müdürlüğünde 22/01/2009 tarihinde mühendis olarak göreve başlayan sigortalı (A)’nın, sigortalılığının başladığı 22/01/2009 tarihinden itibaren en geç 05/02/2009 tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgesinin  e-Sigorta yoluyla Kuruma bildiriminin yapılması gerekmektedir.

Örnek 2- 29/12/1990 tarihinde doğan, 15/09/2008 tarihinde Hava Harp Okulunda öğrenime başlayan öğrencinin sigortalılığı 18 yaşını tamamlayacağı 29/12/2008 tarihinden itibaren başlayacağından, 29/l2/2008 tarihinden itibaren en geç 12/01/2009 tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgesinin e-Sigorta yoluyla Kuruma bildiriminin yapılması gerekmektedir.

Örnek 3- Hukuk Fakültesinde kendi hesabına okumakta iken 19/01/2009 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü hesabına okumaya başlayan sigortalı (C)’nin,  sigortalılığının başladığı 19/01/2009 tarihinden itibaren en geç 02/02/2009 tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgesinin  e-Sigorta yoluyla Kuruma bildiriminin yapılması gerekmektedir.

Örnek 4- T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi 1. Bölge Müdürlüğünde  Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında görev yapmakta iken, 16/01/2009 tarihinde 6. Bölge Müdürlüğüne  naklen tayin edilen sigortalı (D)’nin, aynı kurumun farklı birimine tayininin yapılmış olması nedeniyle sigortalı işe giriş bildirgesinin verilmesine gerek bulunmamaktadır.

Örnek 5- Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğünde 5434 sayılı Kanuna tabi olarak çalışmakta iken 17/08/2005 tarihinde istifaen görevinden ayrılan, 09/02/2009 tarihinde aynı Kurumda Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sigortalı olarak göreve başlayan sigortalı (E)’nin, 09/02/2009 tarihinden itibaren en geç 23/02/2009 tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgesinin e-Sigorta yoluyla Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 6- Karayolları Genel Müdürlüğünde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında görev yapmakta iken, 26/01/2009 tarihinde Toplu Konut İdaresi Başkanlığında bir göreve naklen atanan sigortalı (F)’nin, atandığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığınca 26/0l/2009 tarihinden itibaren en geç 09/02/2009 tarihine kadar sigortalı işe giriş bildirgesinin e-Sigorta yoluyla Kuruma bildiriminin yapılması gerekmektedir.

 

4.3- SİGORTALILIĞININ SONA ERMESİ VE İŞTEN AYRILIŞ BİLDİRGESİNİN VERİLMESİ

 

4.3.1- Sigortalılığının Sona Ermesi

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında çalışanların sigortalılıkları,

1) Ölüm veya aylık bağlanmasını gerektiren hallerde, görev aylıklarının kesildiği tarihi takip eden aybaşından,

2) 5434 sayılı Kanunun 40 ıncı maddesinde belirtilen yaş hadleri ile sıhhi izin sürelerinin doldurulması halinde ise bu süre ve hadlerin doldurulduğu tarihleri takip eden aybaşından,

3) Diğer hallerde ise görevden ayrıldıkları tarihten

itibaren sona erer.

4) a) 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında çalışmakla birlikte 5434 sayılı Kanunun ek 76 ve geçici 192 nci maddelerine göre ilgileri devam edenler hakkında,

b) 5434 sayılı Kanunun ek 71 inci maddesi uyarınca ilgileri devam edenler hakkında,

(1), (2) ve (3) üncü maddelerin ilgili hükümleri uygulanır.

c) 5434 sayılı Kanunun 12 nci maddesi uyarınca isteğe bağlı iştirakçilikleri devam edenlerin, (1), (2) ve (3) üncü maddenin ilgili hükümleri ile birlikte toplu ya da fasılalı olarak toplam altı aydan fazla süre emeklilik kesenekleri ile kurum karşılıklarını süresinde ödemeyenlerin son kez emeklilik kesenek ve kurum karşılıklarını yatırmadıkları ayı takip eden ay başından itibaren,

d) 5434 sayılı Kanunun ek 76 ncı maddesi uyarınca çalışmaksızın istekleri üzerine ilgileri devam edenlerin (1), (2) ve (3) üncü maddenin ilgili hükümleri ile birlikte talepleri üzerine dilekçelerinin Kurum kayıtlarına geçtiği tarihi takip eden ay başından itibaren

sigortalılıkları sona erer.

 

4.3.2- Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinin Verilmesi

Sigortalılığın sona ermesine ilişkin bildirimler, “Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesi” ile sigortalılığın sona ermesini takip eden on gün içinde e-Sigorta yoluyla Kuruma yapılır. Yer değiştirme suretiyle bir kurumdan diğer bir kuruma nakledilenler hakkında sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile gerekli bildirimlerin ilgili kurumca yapılması gerekmektedir.

 Sigortalıların malullük ve yaşlılık aylığı bağlanması taleplerinde emekliye sevk onayı yeterli olup, ayrıca işten ayrılış bildirgesinin düzenlenmesine  gerek bulunmamaktadır. Ölüm tahsis taleplerinde ise sigortalı işten ayrılış bildirgesinin düzenlenmesi yeterlidir.

Kamu idarelerinin yurtdışında çalıştırdıkları personeli hakkında bu Genelgenin “2.5- Sigortalı İşten Ayrılış Bildirgesinin Verilmesi” bölümünde belirtilen sürede işten ayrılış bildirgesinin Kuruma verilmesi gerekmektedir.

Örnek 1- Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğünde Mühendis olarak görev yapan sigortalı (A), 26/01/2009  tarihinde istifaen görevinden  ayrılmıştır. Kurumunca görevinden ayrıldığı tarihi takip eden günden itibaren en geç 05/02/2009 tarihine kadar sigortalı işten ayrılış bildirgesinin  e-Sigorta yoluyla Kuruma bildirilmesi gerekmektedir. 

Örnek 2- T.C. Devlet Demiryolları 1. Bölge Müdürlüğünde çalışmakta iken 02/12/2009 tarihinde Bayındırlık ve İskan Bakanlığı Ankara İl Müdürlüğüne naklen tayin edilen sigortalı (B)’nin, işten ayrılış bildirgesinin T.C. Devlet Demiryolları 1. Bölge Müdürlüğünce görevinden ayrıldığı günü takip eden günden başlamak üzere en geç 12/12/2009 tarihine kadar e-Sigorta yoluyla Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 3- Milli Eğitim Bakanlığında  30/08/2004 tarihinde 5434 sayılı Kanuna tabi öğretmen olarak göreve başlayan ve 29/12/2008 tarihinde görevde iken vefat eden sigortalı (C)’nin işten ayrılış bildirgesinin görev aylığının kesildiği tarihi takip eden aybaşı olan 15/01/2009 tarihinden itibaren 24/01/2009 tarihine kadar verilmesi gerekmekte ise de söz konusu tarihin resmi tatil olması nedeniyle belgenin 26/01/2009 tarihine kadar Kuruma bildirilmesi gerekmektedir.

Örnek 4-  Hava Kuvvetleri Komutanlığında sivil memur olarak  görev yapmakta iken, 06/01/2009 tarihinde istekle emeklilik  talebinde bulunması üzerine görevi ile ilişiği kesilen sigortalı (D) için kurumunca emeklilik sevk onayının gönderilmesi yeterli olup, ayrıca  işten ayrılış bildirgesi  verilmesine gerek yoktur.

 

5- BAZI SİGORTA KOLLARINA TABİ OLAN SİGORTALILAR

 

5510 sayılı Kanunun 5, geçici 13 ve geçici 14 üncü maddelerinde sayılan sigortalılar hakkında uzun vade, kısa vade ve genel sağlık sigortalarından bazıları uygulanır. Bu sigortalılar Kanunun 4 üncü maddesi gereğince 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle sigortalı sayılırlar.

 

5.1- Ceza İnfaz Kurumları İle Tutukevlerinde Çalışanlar

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (a) bendi ile ceza infaz kurumları ile tutukevleri bünyesinde oluşturulan tesis, atölye ve benzeri ünitelerde çalıştırılan hükümlü ve tutuklular hakkında 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı ile analık sigortası hükümleri uygulanacak, bu sigortalılar Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Bu sigortalılar, 5510 sayılı Kanunda öngörülen isteğe bağlı sigortalı olma şartlarını taşımaları halinde isteğe bağlı sigortalı olabileceklerdir.

Hükümlü ve tutuklular hakkında 5510 sayılı Kanunda işverenlerin yerine getirilmesi gereken yükümlülükler Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu tarafından yerine getirilecek olup, bunların işveren vekili Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumunun sorumlu müdür ve amirleri olacaktır.

 

5.2- Aday Çırak, Çırak, Stajyerler ve 2547 sayılı Kanuna Tabi Çalışan Öğrenciler

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendi ile 2008 yılı Ekim ayı başı itibariyle 3308 sayılı Kanunda belirtilen aday çırak, çırak ve işletmelerde mesleki eğitim gören öğrenciler hakkında iş kazası ve meslek hastalığı ile hastalık sigortası, meslek liselerinde okumakta iken veya yüksek öğrenimleri sırasında zorunlu staja tabi tutulan öğrenciler hakkında ise iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanacak ve bu sigortalılar, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendinde sayılan sigortalılar isteğe bağlı sigortalılık için gerekli şartları taşımaları halinde isteğe bağlı sigortalı olabileceklerdir.

Resmi meslek ve sanat okullarıyla, yetkili resmi makamların müsaadesiyle kurulan meslek veya sanat okullarında tatbiki mahiyetteki yapım ve üretim işlerinde çalışan öğrenciler 5510 sayılı Kanunun 6 ncı maddesinin (f) bendine göre sigortalı sayılmayacaklardır.

Staj, herhangi bir meslek edinecek olan kimsenin geçirdiği uygulamalı öğrenme dönemi ve meslek bilgisini artırmak için bir kurumun bir veya birçok bölümünde çalışarak geçirdiği dönem olup öğrencinin stajyer sayılabilmesi için eğitim yaptığı müessesenin statüsünde mecburi staj şartı bulunması ve okul tarafından bir işyerine tatbiki eğitimini yapmak üzere belirli bir süre gönderilmesi gerekmektedir.

Okumakta oldukları eğitim kurumlarının yönetmelikleri veya burs şartları gereğince işyerlerinde mecburi staja tabi tutulan öğrenciler veya ülkemize staj yapmak için gelen yabancı uyruklu öğrenciler, bu stajları müddetince bir ücret almış olsalar dahi, işyerlerindeki çalışmaları serbest irade beyanı ile değil, ilgili eğitim kurumlarının statülerinden doğan bir zorunluluğa dayandığından stajda geçen sürelerde iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanacaktır. Staj süresi bittikten sonra çalışmanın devam etmesi halinde ise bu kişilerden uzun vade, kısa vade ve genel sağlık sigortası primlerinin kesilmesi gerekmektedir.

5838 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (b) bendinde 01/10/2008 tarihinden geçerli olmak üzere yapılan düzenleme ile 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 46 ncı maddesine tabi olarak kısmi zamanlı çalıştırılan öğrencilerden aylık prime esas kazanç tutarı 82 nci maddeye göre belirlenen günlük prime esas kazanç alt sınırının otuz katından fazla olmayanlar sigortalı sayılmıştır. 

 

5.3- Harp Malulleri İle Vazife Malulleri

506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (II/C) fıkrası gereğince kendi kanunlarına göre görev malullüğü aylığı bağlanmış olanlar 506 sayılı Kanuna tabi sigortalı bir işte çalışmaya başlamaları halinde sosyal güvenlik destek primi ödemek suretiyle sigortalılıkları sağlanmıştır. Bu sigortalılar Kurumdan yazılı talepte bulunmaları halinde talep tarihini takip eden aybaşından itibaren haklarında malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları  hükümleri uygulanmıştır.

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi ile 2008 yılı  Ekim ayı başı itibariyle vazife malullerinden;

- Harp malullüğü, 3713 ve 2330 sayılı kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlananlardan, 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayanlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri, uzun vadeli sigorta kollarına tabi olmayı istemeleri halinde ise bu isteklerini Kuruma bildirdikleri tarihi takip eden ay başından itibaren uzun vadeli sigorta kolları uygulanacaktır.

- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında bir göreve başlayan 3713 sayılı Kanun gereğince  malul ve vazife malulü aylığı bağlanan er ve erbaşlar hakkında uzun vadeli sigorta kolları hükümleri uygulanacaktır.

- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi işlerde çalışan harp malullü, 3713 ve 2330 sayılı kanunlara göre vazife malullüğü aylığı bağlanmış olanlar ile (c) bendi kapsamında sigortalı olarak çalışmaya başlayan ve 3713 sayılı Kanuna göre aylık bağlanmış maluller ile vazife malullüğü aylığı alan er ve erbaşların aylıkları kesilmeyecektir.

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendine tabi sigortalılardan genel sağlık sigortası primi alınmayacaktır.

 

5.4- Kursiyerler

Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (e) fıkrası gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı sayılmışlardır. Bunlar hakkında iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri uygulanacak ve Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır. Ancak, Türkiye İş Kurumu tarafından düzenlenen meslek edindirme, geliştirme ve değiştirme eğitimine katılan kursiyerler isteğe bağlı sigortalılık için gerekli şartları taşımaları halinde isteğe bağlı sigortalı olabileceklerdir.

Kursiyerlerin sigortalı tesciline ilişkin bildirimleri ile aylık prim ve hizmet belgesinin Kuruma verilmesine ilişkin işlemler Kurumumuz ile Türkiye İş Kurumu arasında imzalanan protokol hükümleri doğrultusunda yürütülecektir.

5.5- Sosyal Güvenlik Sözleşmesi İmzalanmamış Ülkelerde İş Üstlenen İşverenlerin Yanlarında Çalıştırdıkları Türk İşçileri

5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendi gereğince 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren Ülkemiz ile uluslararası sosyal güvenlik sözleşmesi bulunmayan ülkelerde iş üstlenen işverenlerce yurt dışındaki işyerlerinde çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri hakkında kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacaktır. Bu sigortalılar Kanunun 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

Bu sigortalılardan uzun vadeli sigorta kollarına da prim ödemek isteyenler genel sağlık sigortası primi hariç isteğe bağlı sigortaya prim ödeyebilirler, isteğe bağlı sigortaya prim ödeyenler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

5510 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesinin sekizinci fıkrası ile sosyal güvenlik sözleşmesi imzalanmamış ülkelerde iş üstlenen işverenlerce çalıştırılmak üzere bu ülkelere götürülen Türk işçilerinden, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesine göre sadece malullük, yaşlılık ve ölüm sigortalarına tabi topluluk sigortasına devam edenler, Kanunun 5 inci maddesinin (g) bendi kapsamında sigortalılıkları 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren üç ay içerisinde işverenlerince sağlanacaktır. Ancak, 01/10/2008 tarihinden önce yurtdışında çalışması nedeniyle isteğe bağlı sigortalı olanlarla bu tarihten sonra yurtdışına götürülecek işçilerden isteğe bağlı sigortaya devam etmek isteyenlerin sigortalılık işlemleri 08/01/2009 tarihli ve 2009-5 sayılı Genelgede talimatlandırılan hususlar doğrultusunda işverenlerce yürütülecektir.

 

5.6- 4046 sayılı Kanun Gereğince İş Kaybı Tazminatı Alanlar

5510 sayılı Kanunun geçici 13 üncü maddesi gereğince 4046 sayılı Kanunun 21 inci maddesi kapsamında iş kaybı tazminatı alanlar 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır. İş kaybı tazminatı alan sigortalılar Türkiye İş Kurumu ile Kurumumuz arasında imzalanan protokol çerçevesinde Kuruma bildirilecektir. Bu sigortalılar hakkında uzun vade ve genel sağlık sigortası hükümleri uygulanacaktır. İş kaybı tazminatı alanların sigortalılıkları iş kaybı tazminatı ödeme süresinin bittiği tarihte sona erecek, iş kaybı tazminatı sona erenler için Kanunun 9 uncu maddesindeki sigortalıların işten ayrılışlarının Kuruma bildirilmesi ile ilgili hükümler uygulanmayacaktır.

 

5.7- Sosyal Güvenlik Destek Primine Tabi Çalışanlar

5.7.1- 01/10/2008 Tarihinden Sonra İlk Defa Sigortalı Olup Aylık Bağlananlar

5510 sayılı Kanunun 30 uncu maddesi ile ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından sonra Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendi kapsamında sigortalı olup, yaşlılık aylığı alanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanların, yaşlılık aylıklarından % 15 oranında sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamında yaşlılık aylığı bağlananlar ile 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi çalışmaları nedeniyle aylık alanlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi çalışmaları bulunanların bu çalışmaları nedeniyle aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilmeyecektir.

5510 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı bağlanan sigortalılardan yabancı bir ülke mevzuatı kapsamında çalışmaya başlayanların yaşlılık aylıkları, çalışmaya başladıkları tarihi takip eden ödeme dönemi başından itibaren kesilecektir. Malullük aylığı bağlanmış olanlarında Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bendi kapsamında çalışmaları halinde aylıkları kesilecek, bunlar da sosyal güvenlik destek primine tabi çalışamayacaklardır.

01/10/2008 tarihinden önce sosyal güvenlik kanunlarına göre malullük ve yaşlılık, 1479 sayılı Kanuna göre ise yaşlılık aylığı almakta olanlardan anonim şirketin kurucu ortağı olup yönetim kurulu üyeliği bulunmayan ve sosyal güvenlik destek primi kesilenlerden 01/10/2008 tarihinden sonra sosyal güvenlik destek primi kesilmeyecektir.

Sosyal güvenlik destek primi ödenmiş veya bildirilmiş süreler 5510 sayılı Kanuna göre malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim ödeme gün sayısına ilave edilmeyecek 31 inci ve 36 ncı madde hükümlerine göre toptan ödeme yapılmayacaktır.

 

5.7.2- 01/10/2008 Tarihinden Önce Sosyal Güvenlik Destek Primine Tabi Olanlar

1- 2008 yılı Ekim ayı başından önce 506 sayılı Kanunun mülga 63 üncü maddesi gereğince yaşlılık aylığını kestirmeden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmaya devam edenler ile 5510 sayılı Kanunun yürürlük tarihinden sonra geçici 2 nci maddesi gereğince yaşlılık aylığı bağlanacaklardan aylıklarının kesilmemesi yönünde talepte bulunanlar ya da sigortalı işe giriş bildirgesinde sosyal güvenlik destek primine tabi olmayı seçen sigortalılar % 30 oranına kısa vadeli sigorta kollarına ilişkin prim oranı ilave edilerek sosyal güvenlik destek primi ödeyeceklerdir.

2- 2008 yılı Ekim ayı başından önce 1479 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken aynı Kanun kapsamında çalışmaları nedeniyle mülga ek 20 nci maddeye göre aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilenler ile 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre 4 üncü maddenin birinci (1), (2) ve (3) üncü maddelerine tabi çalışmaları nedeniyle yaşlılık aylığı bağlanacakların aylıklarından 2008 yılında % 12, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak % 15 oranını geçmeyecek şekilde sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

3- 506, 2926 ve 5434 sayılı kanunlardan yaşlılık ve malullük aylığı almakta iken 1479 sayılı Kanun kapsamında çalışmaları nedeniyle 1479 sayılı Kanunun mülga ek 20 nci maddeye göre sosyal güvenlik destek primi ödeyenlerle, 5510 sayılı Kanunun geçici 2 nci maddesine göre malullük ve yaşlılık aylığı bağlananların aylıklarından 2008 yılında % 12, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak % 15 oranını geçmeyecek şekilde sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

5434 sayılı Kanuna göre emekli aylığı almakta iken 2008 yılı Ekim ayı başından önce serbest avukatlık ile noterlik mesleğini yapanlardan sosyal güvenlik destek primi kesilmeyecektir.

4- 1479, 2926, 5434 sayılı kanunlara göre malullük ve yaşlılık aylığı almakta iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlardan % 30 oranına kısa vadeli sigorta kollarına ait prim oranı ilave edilerek sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

5- 506 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (II/C) fıkrası gereğince kendi kanunlarına göre görev malullüğü aylığı bağlanmış olanlardan 2008 yılı Ekim ayı başından önce hizmet akdine tabi olmaları nedeniyle sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar hakkında 2008 yılı Ekim ayı başından sonra 5510 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin (c) bendi hükümleri uygulanacaktır.

            6- 5434 sayılı Kanuna göre vazife malullüğü aylığı almakta iken bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında çalışmaya devam edenler hakkında, Kanunun yürürlük tarihinden itibaren bir ay içinde yazılı talepleri doğrultusunda Kanunun iş kazası ve meslek hastalığı sigortası hükümleri ve uzun vadeli sigorta kolları veya sosyal güvenlik destek primine ait hükümleri uygulanacaktır. Bunlardan uzun vadeli sigorta primi ödeyenlerin belirtilen süre içinde yazılı talepte bulunmamaları halinde ayrıca iş kazası meslek hastalığı hükümleri uygulanacak, sosyal güvenlik destek primi kesilmeyecek, 2008 yılı Ekim ayı başından önce iştirakçi olup, Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten sonra 5434 sayılı Kanun hükümlerine göre vazife malullüğü aylığı bağlananlardan Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar hakkında da yazılı talepleri doğrultusunda işlem yapılacaktır. Bu bent kapsamında olanlardan ayrıca genel sağlık sigortası primi alınmayacaktır.

5) 01/10/2008 tarihinden önce devredilen sosyal güvenlik kurumlarından emekli aylığı bağlandıktan sonra 01/10/2008 tarihine kadar 1479 sayılı Kanuna tabi olarak çalışanların bu çalışmalarından dolayı 1479 sayılı Kanunun mülga 24 üncü maddesinin (II/c) bendi, 5754 sayılı Kanunla 1479 sayılı Kanunun ek geçici 6 ncı maddesi ve 5510 sayılı Kanunun geçici 8 nci maddesi gereğince sigortalı sayılmamaları gerekmekte olup bunlardan 1479 sayılı Kanunun ek 20 nci maddesi kapsamında sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

6) 5838 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanunun geçici 14 üncü maddesiyle yapılan düzenleme gereğince 2925 sayılı Kanuna tabi yaşlılık aylığı almakta iken 01/10/2008 tarihinden sonra 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine tabi çalışan sigortalılardan söz konusu tarih itibariyle sosyal güvenlik destek primi kesilecektir.

7) 2108 sayılı Kanun gereğince 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılan muhtarlardan, muhtarlık mesleği nedeniyle aylık bağlananlarla diğer sosyal güvenlik kanunları ve 5510 sayılı Kanuna göre emekli olup daha sonra muhtar seçilenden sosyal güvenlik destek primi alınmayacaktır.

 

            5.7.3- 5335 sayılı Kanunun 30 uncu Maddesine Tabi Sigortalılar

5510 sayılı Kanunun 105 inci maddesiyle 5335 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine göre maddede sayılı istisnalar dışındakilerin, aylıkları kesilmeksizin, genel bütçeye dahil daireler, katma bütçeli idareler, döner sermayeler, fonlar, belediyeler, il özel idareleri, belediyeler ve il özel idareleri tarafından kurulan birlik ve işletmeler, sosyal güvenlik kurumları, bütçeden yardım alan kuruluşlar ile özel kanunla kurulmuş diğer kamu kurum, kurul, üst kurul ve kuruluşları, kamu iktisadi teşebbüsleri ve bunların bağlı ortaklıkları ile müessese ve işletmelerinde ve sermayesinin % 50’sinden fazlası kamuya ait olan diğer ortaklıklarda herhangi bir kadro, pozisyon veya görevde çalıştırılamayacağı ve görev yapamayacağı hüküm altına alındığından, 01/10/2008 tarihinden sonra kamu kuruluşlarınca çalışmaya başlayan sigortalılar aylıklarını kestirmeden çalışmaya devam edemeyeceklerinden bunlardan uzun ve kısa ve sigorta kolları ile genel sağlık sigortası primi alınacak, sosyal güvenlik destek primine tabi tutulmayacaklardır.

 

6- SİGORTALILIK SÜRELERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HİZMETLERİN BİRLEŞMESİ

 

6.1- 2008 yılı Ekim Ayı Başından Sonra İlk Defa Sigortalı Olacaklar

1- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık hallerinden birden fazlasına aynı anda tabi olunmasını gerektirecek şekilde çalışanlar, öncelikle (c) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

2- Sigortalının Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerine tabi çalışmasının bulunması halinde, önce başlayan sigortalılık esas alınacaktır.

3- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılık hallerinin aynı gün başlaması halinde, (a) bendine tabi sigortalılık esas alınacak, bu sigortalığın sona ermesi halinde (b) bendine tabi sigortalılık, bu sigortalılığın da sona ermesi halinde ise (b) bendinin (4) numaralı alt bendi hükümleri esas alınarak sigortalılık başlatılacaktır.

4- 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentlerinde yer alan sigortalılık halleri ile 5 inci maddesinin (a) ve (e) bentlerine tabi sigortalılık hallerinin çakışması halinde, bunlar 4 üncü madde kapsamında sigortalı sayılacak haklarında birinci madde hükmü uygulanacaktır.

5- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalının birden fazla işveren yanında çalışması halinde bu çalışmalarının tamamı dikkate alınacaktır. Ancak, hizmetin değerlendirilmesinde ay 30 günü, prime esas kazançlar ise  5510 sayılı Kanunun 80 inci maddesine göre belirlenen azami kazancı geçemeyecektir.

6- İsteğe bağlı sigortalıların 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a), (b) ve (c) bentleri kapsamına tabi olacak şekilde çalışmaya başlamaları halinde, 5510 sayılı Kanunun 51 inci maddesinin üçüncü fıkrası hükmü saklı kalmak kaydıyla isteğe bağlı sigortalılıkları sona erecektir.

7- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi birden fazla çalışması bulunan sigortalılar önce başlayan çalışmadan dolayı sigortalı sayılacaklardır. Ancak, bu sigortalıların birden fazla işyerinin sahibi veya ortağı olması halinde kısa vadeli sigorta primi, riski en yüksek olan prim oranı üzerinden ödenecek, bu sigortalıların işyerinde Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı çalıştırmaları halinde meslek kodu aynı şekilde güncellenecektir.

8- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi gelir vergisinden muaf olarak sigortalılıkları devam edenler ile köy ve mahalle muhtarlarından 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında gelir vergisi mükellefi olanlar hariç hizmet akdine tabi çalışamaya başlayanlar çalışmaya başladıkları tarihten itibaren 4 üncü maddenin (a) bendi kapsamında sigortalı olacaklardır.

Ancak, hizmet akdine tabi çalışmaları sona erenlerden, gelir vergisinden muaf olduğu tespit edilenler ile köy ve mahalle muhtarlık görevinin devam ettiği tespit edilenlerin 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki sigortalıkları talep alınmaksızın hizmet akdine tabi çalışmanın sona erdiği tarihten itibaren devam ettirilecektir.

9- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayılanlar, 01/10/2008 tarihinden itibaren kendilerine ait veya ortak oldukları işyerlerinden, Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fırkasının (a) bendi kapsamında sigortalı olarak bildirilemeyecektir.

10- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışmakta iken (b) bendi kapsamında çalışması bulunması nedeniyle bu bent kapsamına alınmayanların hizmet akdine tabi çalışmalarını sona erdirip en az bir gün ara vererek yeniden hizmet akdine tabi çalışmaya başlamaları halinde hizmet kesintiye uğramış sayılacaktır.   

 

6.2- 2008 Yılı Ekim Ayı Başından Önce Sigortalı Olanlar

1- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sosyal güvenlik destek primine tabi çalışanlar dahil sigortalılığı devam ederken, 2008 yılı Ekim ayı başından önce 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlar 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki çalışmaları sona ermeden (b) bendi kapsamına alınmayacaklardır.

5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendi kapsamındaki sigortalılar hakkında da aynı şekilde işlem yapılacaktır.

2- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine tabi sigortalılığı başlayıp sona erenlerden, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamındaki çalışması bulunup 01/10/2008 tarihine kadar kayıt ve tescili yapılmayanların (b) bendi kapsamına tabi sigortalılıkları geçici 8 inci maddenin birinci fıkrası gereğince 01/10/2008 tarihinde başlatılacaktır.

3- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine tabi sigortalılığı devam edenler aynı zamanda 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendine tabi çalışamayacaklardır.

4- Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (4) numaralı alt bendine tabi çalışmaları devam edenlerin tarımsal faaliyetleri devam ettiği sürece sigortalılıkları da devam edeceğinden 2008 yılı Ekim ayı başından sonra bu sigortalılıkları sona ermeden Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamına alınmayacaklardır.

5- 506 sayılı Kanunun mülga 85 inci maddesine göre isteğe bağlı sigortaya devam etmekte iken 1479, 2925 veya 2926 sayılı kanunlara tabi çalışmaları bulunanların isteğe bağlı sigortalıkları, 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilerek 4 üncü madde kapsamındaki sigortalıkları başlatılacaktır.

6- 01/10/2008 tarihinden önce 5510 sayılı  Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı oldukları halde 2925 sayılı Kanuna tabi prim ödeyenlerin sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erer, 5510 sayılı Kanuna tabi çalışmanın sona erdiği tarihi takip eden aybaşından itibaren 2925 sayılı Kanuna göre kendiliğinden başlatılır.

 

6.2.1- 04/10/2000-01/10/2008 Tarihleri Arasında 1479 ve 2926 Sayılı Kanunlara Göre Sigortalı Olanlardan  Sigortalılık Süreleri Çakışanlar Hakkında Yapılacak İşlemler

1- 01/10/2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanunun mülga 24 üncü maddesinde belirtilen çalışmalarının bulunması nedeniyle sigortalılığı başlatılan ve bu tarihten önce sona erenlerden 01/10/2008 tarihinden sonra yine bu tarihten önce başlayan, sona eren veya devam eden çalışmaları bulunduğu tespit edilenlerin vergi mükellefiyetlerinin başladığı tarih itibariyle yeniden sigortalılıkları başlatılacaktır.

            Örnek - Sigortalı (A)’nın 01/01/2001 tarihinde 1479 sayılı Kanuna göre başlatılan sigortalılığı 31/12/2004 tarihinde vergi mükellefiyetinin sona ermesi nedeniyle sigortalılığı aynı tarih itibariyle sona erdirilmiştir. 05/07/2006 tarihinde başlayan ve devam eden vergi mükellefiyeti olduğu 01/10/2008 tarihinden sonra anlaşılan sigortalının sigortalılığı 05/07/2006 tarihinde başlatılacaktır. 

2- 01/10/2008 tarihinden önce 2926 sayılı Kanuna tabi sigortalılığı başlayan ve bu tarihten sonra da devam edenlerden, 01/10/2008 tarihinden sonra 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerinde belirtilen çalışması bulunduğu tespit edilenlerin tarım sigortalılıkları sona ermediği sürece (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine tabi sigortalılıkları başlatılmayacaktır.

Örnek - 01/08/2000 tarihinde 2926 sayılı Kanuna göre tarım sigortalılığı başlatılan ve halen devam eden sigortalı (B)’nin 01/10/2008 tarihinden sonra ticaret sicil memurluğundan intikal eden bilgilerde 07/05/2000 tarihinde (C) limited şirketinin ortağı olduğu ve bu ortaklığının devam ettiği tespit edilmiştir. Bu durumda sigortalı (B)’nin  tarım sigortalılığı 01/10/2008 tarihinden sonra da devam ettirilecek, sigortalılık devam ettiği sürece şirket ortaklığından dolayı sigortalılık başlatılmayacaktır. (B)’nin tarım sigortalılığının 07/03/2009 tarihinde sona ermesi halinde bu defa sigortalılığı bu tarih itibariyle sona erdirilecek aynı tarih itibariyle şirket ortaklığına istinaden 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendinin (3) numaralı alt bendine göre sigortalılığı başlatılacaktır.

3- 01/10/2008 tarihinden önce 1479 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre isteğe bağlı sigortalı olup 01/10/2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortalılığının başlatıldığı tarihten önceki bir süreye ait 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerine tabi devam eden çalışmaları bulunduğu tespit edilenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecek, 01/10/2008 tarihi itibariyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2), (3) ve (4) numaralı alt bentlerine tabi sigortalılıkları başlatılacaktır.

Örnek - İsteğe bağlı sigortalılığı 01/07/2002 tarihinde başlayan ve halen devam eden sigortalı (D)’nin 01/10/2008 tarihinden sonra vergi dairesinden intikal eden bilgilerde serbest meslek kazancından dolayı 02/02/2002 tarihinde başlayan ve devam eden vergi kaydının olduğu tespit edildiğinde 01/07/2002 tarihinde başlayan isteğe bağlı sigortalığı 01/10/2008 tarihine kadar devam ettirilip bu tarih itibariyle sigortalılığı sona erdirilecek, aynı tarih itibariyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalılığı başlatılacaktır. 

4- 01/10/2008 tarihinden önce 2108 sayılı Kanuna göre köy veya mahalle muhtarlığına seçilmesi nedeniyle 1479 sayılı Kanuna göre muhtar sigortalılığı devam edenlerin 01/10/2008 tarihinden sonra muhtar sigortalılığın başladığı tarihten önceki bir süreye ait 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentlerine tabi çalışması devam edenlerden muhtarlık görevi nedeniyle 01/10/2008 tarihinden sonra da sigortalıkları devam edenlerin muhtar sigortalılıkları devam ettiği sürece 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendinin (1), (2) ve (3) numaralı alt bentleri kapsamına alınmayacaklardır.

Örnek - 28/03/2004 tarihinde yapılan mahalli seçimlerde muhtar seçilmesi nedeniyle söz konusu tarih itibariyle muhtar sigortalılığı başlatılan sigortalı (E)’nin 01/10/2008 tarihinden sonra bu sigortalılığı devam ederken vergi dairesinden intikal eden belgede ticari kazançtan dolayı 01/07/2007 tarihinde başlayan ve devam eden basit usulde vergi mükellefiyetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Bu durumda (E)’nin 28/03/2004 tarihinde başlayan muhtar sigortalılığı 01/10/2008 tarihinden sonra da devam ettiğinden vergi mükellefiyetine istinaden herhangi bir  işlem yapılmayacaktır.

5- 01/10/2008 tarihinden önce l479 sayılı Kanunun 79 uncu maddesine göre isteğe bağlı sigortalılığı devam ederken 01/10/2008 tarihinden sonra 28/03/2004 tarihinde muhtar seçildikleri tespit edilenlerin isteğe bağlı sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle sona erdirilecek, muhtar sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle başlatılacaktır.

Örnek - 01/02/2003 tarihinde isteğe bağlı sigortalılığı başlayan ve devam eden sigortalı (F)’nin 01/10/2008 tarihinden sonra ilçe mülki amirliğinden intikal eden bilgilerden 28/03/2008 tarihinde muhtar seçildiği tespit edilmiştir. Bu durumda, (F)’nin isteğe bağlı sigortalılığı 30/09/2008 tarihinde sona erdirilecek anı tarih itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin (b) bendi kapsamındaki muhtar sigortalılığı başlatılacaktır.   

 

7- 506 SAYILI KANUNUN MÜLGA 86 NCI MADDESİNE TABİ OLANLAR

 

506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesi gereğince 01/10/2008 tarihinden önce topluluk sigortası yönünden sigortalılıkları sağlanan avukatlar/noterler, elçilik, dernek ve birliklerde çalışan sigortalılar ile sosyal güvenlik sözleşmesi olmayan ülkelere çalıştırılmak üzere götürülen Türk işçileri hakkında aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesi hükmüne göre topluluk sigortasına tabi olanların ödedikleri iş kazası, meslek hastalığı, hastalık, analık, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primleri genel sağlık sigortası dahil 5510 sayılı Kanuna göre ödenmiş sayılacak, 01/10/2008 tarihinden önceki süreler Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık süresi ve prim ödeme gün sayısı olarak kabul edilecektir.

 

7.1- Avukat ve Noterlerin Sigortalılığı 

Avukat ve noterlerden herhangi bir sosyal güvenlik kanununa tabi olmayanların 506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı madde kapsamındaki sigortalılıklarının düzenlendiği 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 186 ila 188 inci ve 191 inci, 1512 sayılı Noterlik Kanununun ise 201 ila 203 üncü maddeleri 2008 yılı Ekim ayı başı itibari ile yürürlükten kalkmış bulunmaktadır.

01/10/2008 tarihinden önce ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında sigortalı sayıldıklarından 01/10/2008 tarihinden önce 506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesi kapsamında prim ödeyen avukat ve

noterlerden gelir vergisi mükellefi olanların sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle devam ettirilmiştir. Bu sigortalılardan sigortalılıklarının devamında ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi alınmayacaktır.

Avukatlardan gelir vergisi mükellefi olmayanların sigortalılıkları 01/10/2008 tarihi itibariyle isteğe bağlı sigorta kapsamında devam ettirilmiş olup isteğe bağlı sigortaya devam etmek istemeyenlerin olması halinde alınacak dilekçeye istinaden sigortalılıkları 30/09/2008 tarihi itibari ile sona erdirilecektir.

01/10/2008 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamına alınan avukat ve noterler hakkında 01/10/2008 tarihinden sonra ilgili baro başkanlıklarınca/noter odalarınca herhangi bir bildirim yapılmayacak, ancak bu sigortalıların 01/10/2008 öncesi sürelerine ilişkin bildirimleri önceden olduğu gibi topluluk sigortası uygulaması çerçevesince sürdürülmeye devam edilecektir.

01/10/2008 tarihinden önce avukat ve noter olmaları nedeniyle sigortalı sayılanların bilgisayar programları aracılığıyla takibi önceden olduğu gibi “Topluluk Tescil ve Prim Tahsilat Sistemi” programı aracılığıyla, 01/10/2008 tarihinden sonra ilk defa gelir vergisi mükellefi olanların takibi ise “Sigortalama İşlemleri, Sigortalı Tescil İşlemleri” programları aracılığıyla yapılacaktır. 01/10/2008 tarihinden önce sigortalı olup bu tarihten sonra gelir vergisi mükellefiyeti bulunmayan sigortalıların isteğe bağlı sigortalılıkları “2.2.2 İsteğe Bağlı Sigorta İşlemleri” programı aracılığıyla yürütülecektir.

01/10/2008 tarihinden sonra ilk defa gelir vergisi mükellefi olan avukat ve noterlerin bildirimi bu Genelgenin “3.2.1- Ticari kazanç veya serbest meslek kazancı nedeniyle gerçek veya basit usulde gelir vergisi mükellefi olanlar” bölümünde, 506 sayılı Kanuna göre yaşlılık aylığı almakta iken, serbest avukat veya noter olarak çalışmalarını sürdürenlerin sosyal güvenlik destek primine tabi sigortalılıkları ise “5.7.2- 01/10/2008 tarihinden önce sosyal güvenlik destek primine tabi olanlar” bölümünde belirtildiği şekilde yapılacaktır.

 

7.2- Elçiliklerde Çalışan Sigortalılar

01/10/2008 tarihinden önce yabancı devletleri ülkemizde temsil eden elçiliklerde çalışan sigortalıların sosyal güvenlikleri topluluk sigortası sözleşmeleri ile sağlanmakta iken geçici 6 ncı madde ile söz konusu düzenleme yürürlükten kalkmış bulunmaktadır. 5510 sayılı Kanun gereğince elçilikler işveren sayıldıklarından, burada çalıştırılan sigortalılar da 01/10/2008 tarihinden itibaren 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılmışlardır.

506 sayılı Kanunun mülga 86 ncı maddesi gereğince topluluk sigortası kapsamında bulunan elçilik, konsolosluk ve ataşeliklerde çalışan sigortalılar hakkında 01/10/2008 tarihinden önce topluluk sigortası kapsamında bildirimi yapılanlardan ayrıca sigortalı işe giriş bildirgesi düzenlenmesi istenmeyecektir.

 

8- GEÇİCİ 20 NCİ MADDE SANDIKLARI

 

5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi gereğince 01/01/2008 tarihinden itibaren 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki bankalar, sigorta ve reasürans şirketleri, ticaret odaları, sanayi odaları, borsalar veya bunların teşkil ettikleri birlikler personeli için kurulmuş bulunan sandıkların iştirakçileri ile aylık veya gelir bağlanmış olanlar ile bunların hak sahipleri herhangi bir işleme gerek kalmaksızın üç yıl içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna devredilerek 5510 sayılı Kanun kapsamına alınacaklardır. Devir tarihi itibariyle sandık iştirakçilerinin Kanunun 4 üncü maddesinin (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

Devir işlemi tamamlanıncaya kadar sandık iştirakçiler hakkında aşağıdaki şekilde işlem yapılacaktır.

1- Devir işlemi tamamlanıncaya kadar, sandık iştirakçileri, sandıktan aylık ve gelir alanlar ile bunların hak sahiplerinin sağlık ve sosyal sigorta yardımlarının sağlanması ile primlerinin tahsil edilmesine, ilgili sandık mevzuat hükümlerine göre sandıklarca ve sandık iştirakçilerini istihdam eden kuruluşlarca devam edilecektir.

2- Vakıf senetlerinde 5510 sayılı Kanuna aykırı hükümler bulunması halinde kısa vadeli sigorta kolları ve genel sağlık sigortası hariç diğer hükümler bakımından 5510 sayılı Kanun hükümleri uygulanacaktır.

3- Sandık iştirakçilerinden isteğe bağlı sigortaya devam edenler hakkında sandık mevzuatının 01/10/2008 öncesi hükümleri doğrultusunda prim tahsilatı yapılmaya devam edilecektir. 01/10/2008 tarihinden sonra isteğe bağlı sigortaya müracaat eden sigortalılar hakkında devir işlemi tamamlanıncaya kadar sandık mevzuatı hükümleri uygulanmaya devam edilecek bu sigortalılar devir tarihine kadar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalı sayılacaklardır.

4- Sandık iştirakçilerinin borçlanma işlemleri hakkında 01/10/2008 öncesi hükümler doğrultusunda işlem yapılacak, devir tarihine kadar 41 inci madde ile getirilen hükümler bu sigortalılar için uygulanmayacaktır.

5- Sandıktan malullük ve yaşlılık aylığı almakta iken Kanunun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında çalışmaya başlayanlardan % 30 oranına kısa vadeli sigorta kollarına ait oran ilave edilmek suretiyle bunları çalıştıran işverenler tarafından aylık prim ve hizmet belgesi ile Kuruma bildirilecektir. 01/10/2008 tarihi itibariyle 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında çalışması bulunanların 01/10/2008 tarihi itibariyle, bu tarihten sonra aylık bağlananların ise (b) bendi kapsamında çalışmaya başladıkları tarihten itibaren 2008 yılında % 12, takip eden her yılın Ocak ayında bir puan artırılarak % 15 oranını geçmeyecek şekilde aylıklarından sosyal güvenlik destek primi kesilerek ilgili sandıkça Kuruma bildirilecektir.

6- 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıklar devralınacakları tarihe kadar geçecek olan sürede kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına olan sürede kısa vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortasına ilişkin 5510 sayılı Kanunla getirilen yükümlülüklerden muaf tutulduklarından sandık iştirakçileri için vakıf senetlerindeki iş kazaları ve meslek hastalıkları oranı ile % 11 oranındaki hastalık sigortası primlerinin tahsiline devam edilecektir.

7- Geçici 20 nci madde sandıkları devroluncaya kadar sigortalılar ve hak sahipleri hakkında genel sağlık sigortası hükümleri uygulanmayacak, sandık iştirakçilerinin sağlık yardımlarından yararlanılmasında 01/10/2008 öncesi mevzuat hükümleri doğrultusunda işlem yapılacaktır.

5838 sayılı Kanunla 5510 sayılı Kanuna 01/08/2009 tarihinde eklenen 1 inci madde gereğince 5510 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde belirtilen 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesine tabi sandıklar Kuruma devir tarihine kadar iştirakçilerinin sandıkla ilgilerinin başlama ve sona ermesine ilişkin bildirimlerini en geç on gün içinde Kuruma yapacaklardır. Söz konusu hüküm gereğince 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesinde yer alan sandıklar 01/08/2009 tarihinden itibaren işe aldıkları ve işten ayrılan sigortalıları sigortalı işe giriş bildirgesi ve sigortalı işten ayrılış bildirgesi ile Kuruma bildirecekler, bildirimlerin yasal sürede ve e-sigorta yoluyla yapılmaması halinde haklarında 102 nci madde hükümleri uygulanacaktır.     

    

9- ORTAK HUSUSLAR

 

9.1- Sosyal Güvenlik Sicil Numarası Verilmesi

5510 sayılı Kanun gereğince ilk defa 2008 yılı Ekim ayı başından itibaren sigortalı olacaklar, bu tarihten önce mülga 506, 1479, 2926 ve 5434 sayılı kanunlara göre sigortalı olanlar ile 2925 sayılı Kanuna tabi sigortalıların sigortalılık işlemleri sosyal güvenlik sicil numarası ile takip edilecektir.

Sosyal güvenlik sicil numarası Türk vatandaşlar için Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, yabancı uyruklular için ise Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce verilen kimlik numarasıdır.

Sigortalı tescil kütüğü ortaklaştırılıncaya kadar 5510 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine tabi sigortalılar için ayrıca sigorta sicil, Bağ-Kur sicil ve iştirakçi numaraları verilmeye devam edilecektir.

İçişleri Bakanlığı Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü tarafından kimlik numarası zamanında verilmemesi nedeniyle tescili yapılamayanlar için söz konusu numara verilinceye kadar sigorta sicil numaraları üzerinden tescil programlarınca üretilen geçici numaralar kullanılacaktır. Yabancı kimlik numarasının verilmesi halinde bu numaralar geciktirilmeksizin hemen güncellenecektir.

Kurum içi ve kurum dışı yapılacak yazışmalarda sosyal güvenlik sicil numarası ile sigorta sicil, Bağ-Kur sicil ve iştirakçi numaraları birlikte kullanılacaktır.

 

9.2- Sigortalı İşe Giriş Ve İşten Ayrılış Bildirgelerinin Kağıt Ortamında Kuruma Verilmesi  

Sigortalı işe giriş ve işten ayrılış bildirgelerinin e-Sigorta yoluyla Kuruma bildirilmesi esas olmakla birlikte bu Genelgede belirtilen durumlarda adi posta veya kargo ile gönderilen veya Kuruma doğrudan verilen bildirgelerde, bildirgenin Kurum kayıtlarına intikal ettiği tarih; taahhütlü, iadeli taahhütlü veya acele posta servisi olarak gönderilenlerde ise postaya verildiği tarih, bildirim tarihi olarak kabul edilecektir.

 

9.3- Yaş Düzeltmeleri

5510 sayılı Kanunun 57 nci maddesi gereğince uzun ve kısa vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortasından yararlanmada bu sigortalardan yararlanmaya başlamadan önceki yaş düzeltmeleri kabul edilmekte, sigortalılıkları başlatılanların sigortalılık başlangıç tarihinden sonra yaptıkları yaş düzeltmeleri ise dikkate alınmamaktadır. Bu durumda yaş düzeltmelerine ilişkin mahkeme kararlarına istinaden tescil kütüklerinin tashihli yaşla ilgili bölümleri düzeltilecek ancak, uzun ve kısa vadeli sigortalar ile genel sağlık sigortasına tabi olunduktan sonra yapılan düzeltmelerde sigortalılık hak ve mükellefiyetinin düzeltilmeden önceki yaşa göre belirleneceği sigortalılara bildirilecektir.